हिमपहिरो नेपाली भूभागबाटै !

काठमाडौं । भोटेकोशी बाढीको कारण नेपालतर्फको उच्च हिमाली क्षेत्रमा रहेको हिमनदी खसेपछि आएको चिनियाँ समाचार संस्था सिन्ह्वाले जनाएको छ ।
‘दक्षिणपश्चिम चीनको तिब्बत स्वायत्त क्षेत्रमा पर्ने सिजाङ सीमा बन्दरगाहमा ठूलो मानवीय क्षति हुने गरी गएको पहिरो नेपालतर्फको उच्च हिमाली क्षेत्रमा रहेको हिमनदी खसेपछि आएको एक विशेषज्ञले बताएका छन्,’ बिहीबार प्रकाशित खबरमा भनिएको छ । 
चिनियाँ प्राकृतिक स्रोत मन्त्रालयका विशेषज्ञ गुओ झाओचेङका अनुसार नेपालतर्फ उच्च भूभागमा रहेको हिमनदीको केही भाग अचानक खसेपछि ठूलो मात्रामा हिउँ, माटो र चट्टानसहितको भग्नावशेष तीव्र गतिमा तलतर्फ बगेको समाचारमा उल्लेख छ । ‘त्यस क्रममा बाटोमा रहेका हिमनदीजन्य ढुंगा–माटो र अन्य सामग्रीसमेत बगाउँदै लगेर ठूलो पहिरोमा परिणत भएको थियो,’ समाचारमा भनिएको छ, ‘त्यही पहिरोले सिजाङ बन्दरगाहलाई प्रभावित पारेपछि थप तलतर्फ बग्दै नेपालतर्फ गएको गुओले बताएका छन् ।’
तिब्बतको सिजाङ काउन्टीमा पर्ने सिजाङ बन्दरगाहमा बुधबार बिहान पहिरो गएको थियो । बिहीबार बिहान ८ बजेसम्म चीनतर्फको भूभागमा घटनामा तीन जनाको मृत्यु भएको पुष्टि भएको छ भने ५५८ जना अझै बेपत्ता रहेको बताइएको छ । स्थानीय दुई जना बासिन्दाको भने उद्धार गरिएको छ ।
विशेषज्ञका अनुसार पहिरो करिब प्रति सेकेन्ड ५० मिटरको गतिमा बगेको अनुमान गरिएको छ । यो अत्यन्त तीव्र गति भएकाले मानिसहरूलाई सुरक्षित स्थानमा जान वा प्रतिक्रिया जनाउन निकै कम समय मिलेको थियो । पहिरोले प्रभावित क्षेत्र २० किलोमिटरभन्दा बढी फैलिएको र त्यसका कारण ठूलो जनधनको क्षति भएको छ ।

गुओले यस्तो घटनाबाट हिमाली क्षेत्रमा विपद्को जोखिम कति जटिल हुन सक्छ भन्ने देखिएको भन्दै छिङहाई–तिब्बत पठारमा विपद् रोकथाम तथा न्यूनीकरणका काम गर्दा सबैभन्दा खराब अवस्थालाई समेत ध्यानमा राखेर तयारी गर्नुपर्ने बताएका छन् ।
उनका अनुसार यस क्षेत्रमा विपद् व्यवस्थापन गर्दा सम्भावित जोखिमको न्यूनतम आकलनमा मात्र भर नपरी अत्यन्त गम्भीर अवस्था आउन सक्ने सम्भावनालाई समेत आधार बनाएर पूर्वतयारी र प्रतिकार्य योजना बनाउन आवश्यक रहेको सिन्ह्वाको समाचारमा छ।