भारी वर्षाले एसियाली खेलकुदको तयारीमा धक्का, सयौं खेलाडी सुरक्षित स्थानमा सारिए

जापानको नागोयामा मंगलबार परेको रेकर्ड भारी वर्षाले आगामी एसियाली खेलकुदको तयारी प्रभावित पारेको छ । प्रतियोगिता सुरु हुन केही दिन मात्र बाँकी रहेका बेला परेको अत्यधिक वर्षाका कारण अस्थायी आवासमा बसिरहेका करिब ४०० खेलाडी तथा कर्मचारीलाई केही समयका लागि सुरक्षित स्थानमा सार्नुपरेको छ । करिब दुई घण्टापछि अवस्था सामान्य भएपछि उनीहरू आफ्नो आवासमा फर्किएका थिए ।
नागोयामा मंगलबार एक घण्टामै करिब १०४ मिलिमिटर वर्षा भएको थियो । अत्यधिक वर्षापछि सहरका केही क्षेत्रमा बाढीको जोखिम बढेपछि स्थानीय प्रशासनले मानिसहरूलाई सुरक्षित स्थानमा जान आग्रह गरेको थियो । नागोया पोर्ट क्षेत्रमा पनि पानीको सतह बढेपछि त्यहाँ रहेका खेलाडीलाई सुरक्षित स्थानमा सारिएको थियो ।
एसियाली खेलकुदका लागि यसपटक छुट्टै खेलाडी गाउँ निर्माण गरिएको छैन । आयोजकले खेलाडी तथा टोलीका सदस्यका लागि होटल, क्रूज जहाज र अस्थायी काठका कन्टेनरलाई आवासका रूपमा प्रयोग गरेको छ । नागोया पोर्टको गार्डेन पियर क्षेत्रमा यस्तै अस्थायी कन्टेनरमा बसिरहेका सयौं खेलाडी भारी वर्षाका कारण प्रभावित भएका थिए ।
वर्षापछि केही खेलस्थलमा पानी चुहिएको विवरणसमेत सार्वजनिक भएको छ । यद्यपि, हालसम्म प्रतियोगिता सञ्चालन गर्नै नसकिने गरी कुनै ठूलो क्षति भएको विवरण आएको छैन । नागोया नगरका अधिकारी र आयोजकले खेलस्थल तथा आवास क्षेत्रको अवस्था निरन्तर मूल्यांकन गरिरहेका छन् ।
नागोया नगरका मेयर इचिरो हिरोसावाले भारी वर्षाका कारण उत्पन्न अवस्थाले एसियाली खेलकुदको उद्घाटन तथा प्रतियोगिता सञ्चालनमा अवरोध नपार्ने विश्वास व्यक्त गरेका छन् । उनका अनुसार अहिलेको मुख्य प्राथमिकता खेलाडी, अधिकारी तथा स्थानीय बासिन्दाको सुरक्षा सुनिश्चित गर्नु हो ।
यस वर्षको एसियाली खेलकुदको औपचारिक उद्घाटन सेप्टेम्बर १९ मा हुनेछ । तर केही खेल भने उद्घाटन समारोहअघि नै सुरु हुनेछन् । पुरुष बास्केटबल प्रतियोगिता सेप्टेम्बर १० देखि सुरु हुने कार्यक्रम छ । त्यसैले मौसमको अवस्था खेलाडीको सुरक्षा र प्रारम्भिक प्रतियोगिताको सञ्चालनका लागि महŒवपूर्ण बनेको छ ।
यसबीच प्रतियोगितामा सहभागी हुने खेलाडी तथा अधिकारीको संख्याबारे पनि नयाँ विवरण सार्वजनिक भएको छ । यसअघि करिब १७ हजारभन्दा बढी खेलाडी तथा अधिकारी सहभागी हुने समाचारहरू आएका थिए । तर आयोजकका पछिल्ला विवरणअनुसार सहभागीको अन्तिम संख्या अझै निश्चित भइसकेको छैन । आयोजकले करिब १५ हजारसम्मका लागि आवास व्यवस्था गरेको जनाएको छ । त्यसैले प्रतियोगितामा सहभागी हुने वास्तविक खेलाडी तथा अधिकारीको संख्या अन्तिम दर्ता प्रक्रिया पूरा भएपछि मात्र स्पष्ट हुनेछ ।
भारी वर्षाका कारण नागोयाको यातायात व्यवस्थासमेत प्रभावित भएको थियो । सहरका केही क्षेत्रमा भूमिगत रेल तथा बस सेवा केही समय रोकिएका थिए । सडकमा पानी जम्दा सवारी आवागमन प्रभावित भएको थियो भने तल्लो भूभागमा रहेका क्षेत्रलाई विशेष सतर्कता अपनाउन भनिएको थियो । जापान मौसम विज्ञान एजेन्सीले नागोया तथा आसपासका क्षेत्रमा नदीको जलस्तर बढ्ने र बाढीको जोखिम रहने चेतावनी दिएको थियो । अत्यधिक वर्षापछि केही नदीमा पानीको सतह खतराको तहसम्म पुगेको थियो । नगर प्रशासनले तल्लो क्षेत्रमा बसोबास गर्ने मानिसलाई बाढी, नदीको बढ्दो पानीको सतह तथा अन्डरपासमा पानी जम्ने जोखिमप्रति सावधान रहन आग्रह गरेको छ ।
मंगलबारको वर्षा नागोयामा मात्र सीमित थिएन । जापानका मध्य क्षेत्रमा पनि अत्यधिक वर्षाका कारण बाढी र पहिरोको जोखिम बढेको थियो । केही क्षेत्रमा सडक तथा यातायात पूर्वाधार प्रभावित भएका थिए । माउन्ट फुजी आसपासका क्षेत्रमा समेत भारी वर्षासँग सम्बन्धित पहिरोका घटना सार्वजनिक भएका छन् ।
एसियाली खेलकुद सुरु हुनुअघि आएको यो भारी वर्षाले आयोजकका लागि मौसमजन्य जोखिम व्यवस्थापनलाई थप महŒवपूर्ण बनाएको छ । ठूलो अन्तर्राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियोगितामा हजारौं खेलाडी, प्रशिक्षक, अधिकारी, स्वयंसेवक तथा दर्शक एकैपटक सहभागी हुने भएकाले प्राकृतिक विपद्को अवस्थामा तत्काल उद्धार र सुरक्षित स्थानान्तरणको व्यवस्था प्रभावकारी हुनुपर्ने हुन्छ ।
विशेषगरी यसपटक परम्परागत खेलाडी गाउँको सट्टा क्रूज जहाज, होटल तथा अस्थायी कन्टेनर आवास प्रयोग गरिएकाले अत्यधिक वर्षा, बाढी र जलजमावको जोखिमलाई आयोजकले थप गम्भीर रूपमा लिनुपर्ने अवस्था देखिएको छ । मंगलबारको घटनाले अस्थायी आवास व्यवस्थाको आपत्कालीन तयारी पनि परीक्षण गरेको छ ।
वैज्ञानिकहरूका अनुसार जलवायु परिवर्तनका कारण विश्वका विभिन्न क्षेत्रमा अत्यधिक वर्षा, लामो समयसम्मको गर्मी, शक्तिशाली आँधी र अन्य चरम मौसमी घटनाको जोखिम बढ्दै गएको छ । जापानजस्तो नियमित रूपमा प्राकृतिक विपद्को सामना गर्ने देशमा समेत छोटो समयमा असाधारण मात्रामा वर्षा हुने घटना पछिल्ला वर्षहरूमा चिन्ताको विषय बन्दै गएको छ ।
नागोयामा एसियाली खेलकुदको तयारी अन्तिम चरणमा पुगिरहेका बेला आएको यो भारी वर्षाले प्रतियोगिताको सुरक्षा व्यवस्थामाथि नयाँ चुनौती थपेको छ । अहिलेसम्म प्रतियोगिता स्थगित गर्ने वा उद्घाटन समारोहको मिति परिवर्तन गर्ने कुनै निर्णय भएको छैन । आयोजकले मौसमको अवस्थालाई नजिकबाट निगरानी गरिरहेको जनाएको छ ।
अब आगामी केही दिनको मौसम प्रतियोगिताका लागि निर्णायक बन्नेछ । वर्षा रोकिएर मौसम सामान्य भएमा मंगलबारको घटनाले प्रतियोगिताको समग्र सञ्चालनमा ठूलो असर नपार्न सक्छ । तर पुनः अत्यधिक वर्षा भएमा खेलस्थल, आवास, यातायात र खेलाडीको सुरक्षामा थप दबाब पर्न सक्नेछ ।
एसियाका विभिन्न देशबाट हजारौं खेलाडी र अधिकारी नागोया पुग्ने तयारीमा रहेका बेला आयोजकका लागि अहिलेको सबैभन्दा ठूलो चुनौती प्रतियोगितालाई भव्य रूपमा सञ्चालन गर्नु मात्र नभई बदलिँदो मौसमबाट सहभागी सबैलाई सुरक्षित राख्नु बनेको छ ।