एसियाली खेलकुदमा मिक्स्ड मार्सल आर्ट्स समावेश

कुनै समय अत्यधिक हिंसात्मक खेल भन्दै आलोचना खेपेको मिक्स्ड मार्सल आट्र्स (एमएमए) ले अब ओलम्पिकमा स्थान बनाउने लक्ष्यसहित आफ्नो अन्तर्राष्ट्रिय अभियानलाई तीव्र बनाएको छ । यसैक्रममा एमएमएले जापानको नागोयामा जारी एसियाली खेलकुदमा पहिलो पटक स्थान बनाएको छ ।
फेडेरेसन अफ इन्टरनेसनल मिक्स्ड मार्सल आट्र्स (एफआईएमएमए) का महानिर्देशक गालास्टेन टानले एसियाली खेलकुदमा समावेश हुनु एमएमएका लागि ऐतिहासिक उपलब्धि भएको बताएका छन् । उनका अनुसार कुनै पनि खेल महादेशीय प्रतियोगितामा समावेश हुनु भनेको त्यसको प्रशासनिक संरचना, सदस्यता, खेलाडी, नियम र प्राविधिक व्यवस्थाको परिपक्वता पुष्टि हुनु हो ।
    एसियाली खेलकुदमा थाइल्याण्ड, काजाकिस्तान, फिलिपिन्स र जापानलगायतका देशका खेलाडीले प्रतिस्पर्धा गरिरहेका छन् । अल्टिमेट फाइटिङ च्याम्पियनसिप (यूएफसी) मा प्रयोग हुने अष्टकोणीय ‘केज’को सट्टा यहाँ खुला म्याटमा प्रतिस्पर्धा गराइएको छ । टानका अनुसार केज प्रयोग नगर्नुको कारण ओलम्पिकका मूल्य–मान्यतासँग मेल खाने प्रतियोगिता ढाँचा अपनाउनु हो । एमएमएलाई ओलम्पिकमा समावेश गराउने प्रयासमा प्रतियोगिताका नियमहरूलाई अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा एकरूप बनाउनु र सबै पक्षबीच सहमति कायम गर्नु मुख्य चुनौतीका रूपमा रहेको छ ।
    सिंगापुरकी खेलाडी तेओ हुई हुनले एसियाली खेलकुदमा समावेश भएपछि एमएमाप्रति युवापुस्ताको आकर्षण बढ्ने विश्वास व्यक्त गरिन् । उनका अनुसार यसले नयाँ प्रतिभालाई राष्ट्रिय टोली हुँदै भविष्यमा ओलम्पिकसम्म पुग्ने स्पष्ट अवसर प्रदान गर्नेछ ।
    एमएमा मात्र होइन, टेकबल र प्याडेलजस्ता नयाँ खेलहरूले पनि भविष्यमा ओलम्पिकमा स्थान बनाउने प्रयास गरिरहेका छन् । त्यसैले अन्तर्राष्ट्रिय ओलम्पिक समिति (आईओसी) को मान्यता प्राप्त गर्ने प्रतिस्पर्धा निकै कडा रहेको छ ।
    टानले आईओसी तथा अन्य सम्बन्धित निकायसँग निरन्तर संवाद भइरहेको जानकारी दिँदै एमएमा विश्वव्यापी रूपमा लोकप्रिय, व्यवस्थित र ओलम्पिकका लागि तयार खेल बनिसकेको दाबी गरे । उनका अनुसार सन् २०२८ को लस एन्जलस ओलम्पिकका लागि समय कम भए पनि भविष्यमा ओलम्पिकमा समावेश हुने सम्भावना खुला छ ।
    एमएमाको लोकप्रियता पछिल्ला वर्षहरूमा उल्लेखनीय रूपमा बढे पनि यसलाई अझै पनि हिंसात्मक खेलका रूपमा हेर्ने धारणा कायम छ । सन् १९९० को दशकमा अमेरिकी सिनेटर जोन म्याककेनले यस खेललाई ‘मानिसहरूको भाले जुधाइ’ भन्दै आलोचना गरेका थिए । यद्यपि हाल यूएफसीको विश्वव्यापी सफलतासँगै एमएमए मुख्यधारको खेलका रूपमा स्थापित हुँदै गएको छ ।

उसुकी सुम्मिता तेह्रौं स्थानमा
उसु महिला खेलको चाङछ्वान विधामा नेपालकी सुस्मिता तामाङले तेह्रौं स्थान हासिल गरेकी छन् । 
    जापानको आइची–नागोयामा जारी बीसौं एसियाली खेलकुद प्रतियोगिताअन्तर्गत जापानको आइची प्रिफेक्चुरल मार्सल आट्र्स हलमा सम्पन्न खेलमा उनले सो उपाधि हासिल गरेकी हुन् । 
    सुस्मिताले ९.५८० अंक प्राप्त गर्दै तेह्रौं स्थानमा उपाधि हासिल गरेको नेपाल उसु महासंघले जनाएको छ । 
    यस विधामा हङकङकी लिडिया हुई यू शामले ९.७१३ अंकसहित स्वर्ण जितेकी छन्  । त्यसैगरी मकाउकी, चो मानले ९.७१० अंक प्राप्त गर्दै रजत पदक हात पारिन् भने इन्डोनेसियाकी युजेनिया दिवा विडोडो ९.७०६ अंकसहित कास्य पदक जितिन् ।
पुरुष कबड्डीमा नेपाल पराजित
एसियाडअन्तर्गत पुरुष कबड्डी खेलमा नेपाल थाइल्यान्डसँग पराजित भएको छ । 
जापानको नायोगास्थित तोकाइ सिटिजन जिम्न्याजियममा आज भएको पहिलो खेलमा नेपाल थाइल्यान्डसँग पराजित भएको हो । दुवै हाफमा पछि परेको नेपाल ५९–४८ अंकले पराजित भयो । पहिलो हाफमा नेपालले थाइल्यान्डलाई कडा चुनौती दिएको थियो । तर, पहिलो हाफ सकिँदा थाइल्यान्डसँग नेपाल २८–२४ ले पछि प¥यो । दोस्रो हाफमा नेपालले पुनरागमन गर्ने आशा गरे पनि सफल भएन । दोस्रो हाफमा पनि थाइल्यान्डको आक्रामक शैलीलाई रोक्न नेपाल असफल रह्यो । दोस्रो हाफमा थाइल्यान्डले ३१ अंक जोड्दा नेपालले २४ अंक बनाउन सक्यो ।
    समूह ‘बी’ रहेको थाइल्यान्डले ११ अंकको जित निकाल्यो । भारतमा व्यावसायिक लिग खेलेका घनश्याम रोक्कामगरको कप्तानीमा नेपालले जित निकाल्न असफल भयो । समूह बी अन्तर्गत नेपालले भोलि पाकिस्तानसँग खेल्नेछ ।
बक्सिङमा दर्लामी पराजित
जापानको नायोगामा जारी २०औं एसियाली खेलकुद प्रतियोगिताअन्तर्गत बक्सिङमा नेपालका दानबहादुर दर्लामी पराजित भएका छन् । 
    जापानको निशियो जिम्न्यासियममा आज सम्पन्न पुरुष ७० केजी तौल समूहको पहिलो चरणमा इराकका अलि कासिम हामदानअल–सारेसँग  दानबाहदुरले ५–० अंकले पराजित भएका हुन् । 
    उनीसँगै नेपालबाट बक्सिङमा सात खेलाडीले भाग लिएका हुन् । चन्द्रबहादुर थापा, खगेन्द्र रोक्का मगर, रबिन नेपाल, रमिसा श्रेष्ठ, अस्मिता तामाङ र कुसुम तामाङले अझै खेल खेल्न बाँकी छ ।
जुडो खेलाडीलाई बिदाइ
जुडो खेलाडी उत्पादन गर्दैै आएको बन्दी सहायता नियोग (पाम)ले २०औं एसियाली खेलकुदमा सहभागी हुने आफ्ना खेलाडीसहित जुडो टोलीलाई सफलताको शुभकामना दिँदै बिदाइ गरेको छ ।
    जापानको आइची÷नागोयामा यही असोज ३ गतेदेखि सुरु भएको एसियाडमा जुडोबाट समान तीन–तीन पुरुष र महिला खेलाडीले नेपालका तर्फबाट चुनौती पेस गर्नेछन् । जुडो भने असोज १४ गतेदेखि सुरु हुनेछ । टोली असोज १० गते जापान जाने तालिका छ । पुरुषतर्फ ६० किलोमुनि विकास विक, ६६ किलोमुनि विशेष विक र ९० किलोमुनि सुजन गुरुङले प्रतिस्पर्धा गर्नेछन् । महिलातर्फ ५२ किलोमुनि देवकीमाया श्रेष्ठ, ४८ किलोमुनि निशा श्रेष्ठ र ७० किलोमुनि पुनम श्रेष्ठ सहभागी हुनेछन् ।
देवकी र विकासको यो दोस्रो एसियाड सहभागिता हो । बाँकीले पहिलोपटक एसियाड खेल्न लागेका पामले जनाएको छ । देवकी र निशा दिदीबहिनी तथा विकास र विशेष दाजुभाइ हुन् । प्रशिक्षकमा सुनिता मगर ताम्राकार छिन् । एसियाडमा सहभागी हुन सूचना प्रविधि विशेषज्ञ सुप्रसिद्ध ताम्राकार पनि जापान जानेछन् । पामबाट सफल जुडो खेलाडी उत्पादनमा गर्नमा पामकै कार्यकारी निर्देशक रहेका प्रमुख प्रशिक्षक सूर्यनारायण श्रेष्ठको महŒवपूर्ण योगदान छ । सूर्यनारायणले पनि सन् १९९० मा चीनको बेइजिङमा भएको एसियाडमा प्रतिस्पर्धा गरेका थिए । टोलीलाई पामका कार्यवाहक अध्यक्ष कृष्णबहादुर श्रेष्ठ, ओलम्पियन ऋषिराम प्रधान र देबु थापा, जुडोका प्रमुख प्रशिक्षक वीरेन्द्र रन्जितलगायतले बिदाइ गरेका हुन् ।
नेपाल हङकङसँग पराजित
जापानमा जारी २०औं एसियाली खेलकुद प्रतियोगिताअन्तर्गत महिला भलिबल खेलमा नेपाल हङकङसँग पराजित भएको छ । जापानको ओकाजाकी सेन्ट्रल पार्क जनरल जिम्नेसियममा आज भएको खेलमा हङकङसँग नेपाल ३–० को सोझो सेटमा पराजित भएको हो ।
    हङकङले नेपालमाथि पहिलो सेटमा २५–२० ले विजयी भयो भने खेलको दोस्रो सेटमा २५–१९ ले आफनो पक्षमा पा¥यो । त्यस्तै खेलको तेस्रो तथा अन्तिम सेट हङकङले नेपालमाथि २८–२६ को जित निकाल्यो । अब नेपालले ११औं स्थानका लागि मंगोलियासँग प्रतिस्पर्धा गर्नेछ । उक्त खेल भोलि हुनेछ ।