मानव अधिकार आयोगले भन्यो – शान्ति सुरक्षामा चुनौती

काठमाडौं । राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोगले जेनजी प्रदर्शनका क्रममा हिरासतबाट भागेका थुनुवाहरू र लुटिएका हतियारहरू फिर्ता नहुँदा शान्ति सुरक्षामा चुनौती थपिएको बताएको छ । आयोगले जेनजी आन्दोलनपछि कारागारबाट भागेका कैदी फिर्ता नहुँदा, हतियार बाहिर हुँदा गम्भीर हुन सरकारलाई आग्रह गरेको छ ।

जेनजी प्रदर्शनको क्रममा प्रहरीको अधिकांश भौतिक संरचनाको क्षति भएको र हाल स्थानीय समुदायको सहयोगमा कतिपय संरचना मात्रै बनेर सञ्चालनमा आएका छन् । हिरासतबाट बाहिर निस्केका केही थुनुवा अझै पनि फिर्ता आएका छैन । प्रहरीहरूसमेत घाइते भएका छन् । उनीहरूको मनोबल कमजोर बनेको, कतिपय प्रहरी कार्यालयहरूमा रहेका फाइलहरू जलेर नष्ट भएको छ । लुटिएका प्रहरीका हतियार फिर्ता नभएको उल्लेख छ ।

उपत्यकाभित्रका हिरासत कक्षको अवस्था राम्रो नभएको र त्यसतर्फ ध्यान दिन आयोगले सरकारसँग आग्रह गरेको छ । कात्तिक २७ र २८ गते आयोगले हिरासतको अनुगमन गरेको बताएको छ ।

आयोगको टोलीले काठमाडौंको सोह्रखुट्टे, स्वयभू, कोटेश्वर, सिंहदरबार, महाराजगंज र कालीमाटीस्थित प्रहरी वृत्त, ललितपुरको जिल्ला प्रहरी परिसर, सातदोबाटो वृत्तको अनुमगन गरेको थियो । साथै भक्तपुरको जिल्ला प्रहरी परिसर, जगाति, मध्येपुर र ठिमीस्थित प्रहरी वृत्तका हिरासतमा रहेका थुनुवाहरूको मानव अधिकार अवस्था र हिरासतको भौतिक संरचनाको अवस्थालगायतका विषयमा स्थलगत अनुगमन गरेको आइतबार एक विज्ञप्तिमार्फत जानकारी गराएको छ । आयोगका प्रदेश कार्यालयहरूबाट समेत उपत्यका बाहिरका जिल्लामा रहेका हिरासत कक्षहरूको अनुगमन सुरु गरिएको बताएको छ । जेनजी आन्दोलनपछि प्रहरी हिरासतमा मानव अधिकारको अवस्थाबारे आयोगमा गुनासा, उजुरी र ज्ञापनपत्र आएपछि अनुगमन गरेको हो । आन्दोलनपछि पक्राउ गरिएकाहरूलाई स्वास्थ्य परीक्षण गरिएको पाइए पनि हिरासतमा शौचालय, सरसफाइको अभाव रहेको उल्लेख गरेको छ । सरसफाइ नहुँदा शौचालयको दुर्गन्ध आएको, केहीले आफूलाई पक्राउ गर्दा पक्राउ पुर्जी नदिएको मानवअधिकार आयोगको टोलीसमक्ष गुनासो गरेका छन् ।

हिरासतमा महिला कक्षको अभाव रहेको र भौतिक संरचनाहरूको अभाव रहेको लगायतका जानकारी अनुगमनबाट प्राप्त भएको आयोगले जनाएको छ । प्रदर्शनको क्रममा आपराधिक क्रियाकलाप गरेको प्रमाणका आधारमा केही व्यक्तिहरूलाई पक्राउ गरिएको प्रहरीको भनाइ आयोगले उद्धृत गरेको छ ।