ओपनएआईमा सफ्टबैंकले बढायो लगानी

जापानी बहुराष्ट्रिय लगानी समूह सफ्टबैंक ग्रुपले आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई) क्षेत्रमा विश्वस्तरमै प्रभुत्व जमाउने रणनीतिअन्तर्गत ओपनएआई मा करिब ४१ अर्ब अमेरिकी डलर बराबरको विशाल लगानी प्याकेज पूरा गरेको छ । यो लगानी विश्वकै सबैभन्दा ठूला निजी प्रविधि लगानीमध्ये एक मानिएको छ, जसले एआई उद्योगमा सफ्टबैंकको प्रभाव अझ सुदृढ बनाएको छ ।

सफ्टबैंकका संस्थापक तथा प्रमुख कार्यकारी मासायोशी सोनले लामो समयदेखि एआईलाई भविष्यको मूल प्रविधि भन्दै आएका छन् । पछिल्लो लगानीसँगै उनले ओपनएआईमाथि ठूलो दाउ खेलेको विश्लेषकहरूको बुझाइ छ । यो लगानी पूरा भएपछि सफ्टबैंकको ओपनएआईमा करिब ११ प्रतिशत हिस्सेदारी पुगेको छ, जसले कम्पनीको रणनीतिक निर्णयमा प्रभाव पार्ने हैसियत बलियो बनाएको छ ।

सम्झौताअनुसार सफ्टबैंकले चरणबद्ध रूपमा लगानी गरेको हो । प्रारम्भिक चरणमा करिब ७.५ अर्ब डलर, त्यसपछि थप १० अर्ब डलर र अन्तिम किस्ताका रूपमा करिब २२ देखि २२.५ अर्ब डलर बराबरको लगानी हालै पूरा गरेको छ । यसका अतिरिक्त, अन्य लगानीकर्ताबाट पनि करिब ११ अर्ब डलर बराबरको सहलगानी जुटाइएको छ ।

यस लगानीसँगै ओपनएआईको मूल्यांकन उल्लेखनीय रूपमा बढेको छ । मार्च २०२५ मा भएको सम्झौतामा कम्पनीको ‘पोस्ट–मनी’ मूल्यांकन करिब ३०० अर्ब डलर तोकिएको थियो भने पछिल्ला सेकेन्डरी सेयर बिक्रीपछि यसको मूल्यांकन करिब ५०० अर्ब डलर पुगेको विभिन्न बजार स्रोतहरूले जनाएका छन् । यसले ओपनएआईलाई विश्वकै सबैभन्दा मूल्यवान निजी प्रविधि कम्पनीमध्ये एकको रूपमा स्थापित गरेको छ ।

सफ्टबैंकको लगानी केवल सफ्टवेयर वा एआई मोडेलमै सीमित छैन । कम्पनी एआई पूर्वाधारमा समेत आक्रामक विस्तारको रणनीतिमा छ । ओपनएआई, ओरेकल र अन्य साझेदारसँग मिलेर अघि बढाइएको स्टारगेट परियोजनामार्फत ठूला डाटा सेन्टर र कम्प्युटिङ पूर्वाधारमा सयौं अर्ब डलर बराबरको दीर्घकालीन लगानी गर्ने योजना सार्वजनिक भइसकेको छ । यस परियोजनामा सफ्टबैंकको भूमिकालाई एआई पूर्वाधारको मेरुदण्ड निर्माण गर्ने प्रयासका रूपमा हेरिएको छ ।

लगानी व्यवस्थापनका लागि सफ्टबैंकले आफ्ना अन्य सम्पत्ति बिक्री गरेर पुँजी जुटाएको पनि खुलेको छ । कम्पनीले हालै एनभिडिया जस्ता प्रविधि कम्पनीका सेयर बिक्री गरी अर्बौं डलर नगद जुटाएको समाचार सार्वजनिक भएको थियो । यस कदमले सफ्टबैंकले एआईलाई प्राथमिकता दिँदै आफ्नो लगानी पोर्टफोलियो पुनःसंरचना गरिरहेको संकेत गर्छ ।

समग्रमा, ओपनएआईमा गरिएको ४१ अर्ब डलरको लगानीले सफ्टबैंकलाई विश्वव्यापी एआई प्रतिस्पर्धाको अग्रपंक्तिमा उभ्याएको छ । बढ्दो कम्प्युटिङ माग, जेनेरेटिभ एआईको तीव्र विस्तार र प्रविधिमा आधारित अर्थतन्त्रको दिशालाई ध्यानमा राख्दा यो लगानीले आगामी वर्षहरूमा विश्व अर्थतन्त्र र प्रविधि उद्योगमा दूरगामी प्रभाव पार्ने अपेक्षा गरिएको छ ।

ओपनएआईमा ओपनएआई फाउन्डेसनको २६ प्रतिशत हिस्सा छ । थ्राइभ क्यापिटल, कोट्यु, अल्टिमिटर क्यापिटल, एनभिडियासँगै कर्मचारी र अन्य प्रारम्भिक लगानीकर्ताको हिस्सा ४७ प्रतिशत छ ।

२७ प्रतिशत रहेको माइक्रोसफ्ट र ११ प्रतिशत हिस्सेदारी रहेको सफ्टबैंक ओपनएआईका दुई ठूला बाह्य लगानीकर्ता बनेका छन् भने स्वामित्व संरचनामा ओपनएआई फाउन्डेसनको नियन्त्रणात्मक भूमिका कायम छ ।