‘न भोट हाल्न पाइने भो न विदेश जान’

काठमाडौं । देश निर्वाचनको सम्मुखमा छ । काठमाडौंबाट मतदान गर्ने उत्साह बोकेर घर फर्किनेहरू बढ्दैछन्, तर इटहरीका सन्तोष तामाङ भने हातमा पासपोर्ट र हवाई टिकट बोकेर चार दिनदेखि त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको चक्कर लगाइरहेका छन् । दिनहुँ विमानस्थल पुग्छन् । उडान रद्दको सूचना पाएसँगै निराश भएर फर्किन्छन् । 
रोमानियामा रोजगारी गर्दै आएका तामाङ दुई महिनाको घर बिदा सकेर पुनः उतै फर्किने तयारीमा थिए । खाडीमा अचानक सुरु भएको युद्धले हवाई उडानहरु बन्द गरिएपछि निर्धारित मितिमा जान नपाएर उनी रोकिएका हुन् ।
‘उडान अनिश्चित भएकाले घर फर्किने स्थिति छैन ।  हरेक २४ घन्टामा विमान उडानको स्थिति बुझ्नुपर्छ,’ उनले भने, ‘यस्तो अवस्थामा न भोट हाल्न घर जान पाइने भयो, न उडान नै । निकै फसादमा छु ।’ 
कैलालीको टीकापुरका प्रदीप रावलको अवस्था पनि तामाङभन्दा फरक छैन । उनलाई बिदा गर्न आमा र हजुरआमा चार दिनअघि विमानस्थल आएका थिए । ‘छोरो विदेश बिदाइ गर्दा आमा रुँदै जानुभयो, म यहीँ छु,’ उनले भने, ‘घरै फर्के भन्नुहुन्छ, भोट हाल्न मन छ, तर यता उडान छुट्ने डर पनि छ ।’  
रावलले सांसद् चुन्न पाउने अधिकार उपयोगको चाहना हुँदाहुँदै परिस्थितिका कारण काठमाडौंमै अल्झिनुपरेको छ । ‘पहिला विदेशमा थिएँ, अहिले स्वदेशमै हुँदा नि भोट हाल्ने अवसर जुरेन । निकै दुःख लागेको छ ।’ 
तामाङ र रावल मात्र होइन, अमेरिका–इजराइल र इरानबीचको द्वन्द्वपछि मध्यपूर्वस्थित खाडीमुलुकमा जाने धेरै नेपाली प्रभावित भएका छन् । विदेशमा रहेका नेपाली कसरी सुरक्षित हुने भनेर तनावमा छन्, भने नेपालबाट विदेश जाने तयारीमा रहेकाहरु विमान उडान हुने हो कि नहुने हो भनेर ।
भोजपुरका कुलबहादुर विश्वकर्माले त सोमबार दुबई पुगिसक्नुपर्ने समयसीमा थियो, तर त्यहाँ कहिले पुग्ने हो टुंगो छैन । एकातिर काम गर्ने ठाउँ पुग्न पाइएको छैन, अर्कोतिर देशमै भए पनि भोट हाल्न नपाउनले स्थिति उनलाई नरमाइलो लागेको छ । ‘भोट हाल्न मन त थियो, तर घर आउँदा जाँदै दुई दिन लाग्छ । सबै मत हाल्न आआफ्नो घरतिर गएपछि मन खिन्न भएको छ,’ उनले भने ।
नेपाल वैदेशिक रोजगार संघका अध्यक्ष भुवनकुमार गुरुङ युद्धका कारण केही उडान अनिश्चितकालीन रूपमा रद्द भएका र तुरुन्तै खुल्ने सम्भावना नरहेकाले घर फर्किन आग्रह गर्छन् । ‘उडान तुरुन्तै हुँदैन, ढुक्क भएर घर फर्किए हुन्छ,’ उनले भने, ‘यद्यपि, आफ्नो कम्पनीसँग सम्पर्क गरिरहनुपर्छ ।’  
नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणको सूचनाअनुसार मध्यपूर्व क्षेत्रका कतार, यूएई, कुवेत, इरान, इराक, इजराइल, जोडन, लेबनान, बहराइनका विमानस्थल बन्द गरिएका छन् । नेपाल सरकारको तथ्यांकअनुसार खाडी मुलुकमा काम गर्न जाने श्रमिकको संख्या १९ लाख हाराहारी छ, जसमध्ये कतारमा ३ लाख ५७ हजार ९१३ छन् । ओमानमा २५ हजार, इजराइलमा ६ हजार ५००, इरानमा ६ जना, कुवेतमा १ लाख ७५ हजार नेपाली छन् । 
यसैगरी, बहराइनमा २८ हजार, साउदी अरबमा ३ लाख ८४ हजार ८६५ र संयुक्त अरब इमिरेट्समा ७ लाख, लेवनानमा १ हजार ५ सय, इराकमा ३० हजार र साइप्रसमा १७ हजार नेपाली कामदार छन् । (रासस)