युद्धविरामका बीच अमेरिका र इरान आक्रमणमा

दुबई, (एजेन्सी) । अमेरिका र इरानबीच जारी युद्धविरामकै बीच दुवै देशले एकअर्काका सैन्य ठेगानाहरूलाई निशाना बनाउँदै फेरि आक्रमण गरेका छन् । अमेरिकी सेनाले हॉर्मुज स्ट्रेटतर्फ प्रहार गरिएका इरानका चारवटा ’वान–वे अट्याक ड्रोन’ (एकतर्फी आक्रमण गर्ने ड्रोन) लाई आकाशमै खसालिदिएको दाबी गरेको छ ।
अमेरिकी सेन्ट्रल कमान्ड (सेन्टकम) ले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै आगामी दिनमा हुन सक्ने सम्भावित आक्रमणबाट बच्नका लागि अमेरिकी सेनाले इरानको गोरुक र केसाम टापुमा रहेका रडार केन्द्रहरूमा जवाफी हमला गरेको स्पष्ट पारेको छ । इरानको सरकारी सञ्चारमाध्यम आईआरआईबीका अनुसार अमेरिकी कारबाहीको जवाफ दिँदै इरानले कुवेतमा रहेका दुईवटा अमेरिकी वायुसेनाका बेस र बहराइनस्थित अमेरिकी नौसेनाको ठेगानामा ब्यालेस्टिक मिसाइल प्रहार गरेको छ ।
अमेरिकी सेनाले जफत गरिएका ती ड्रोनहरूले क्षेत्रीय सामुद्रिक आवागमनमा गम्भीर खतरा पैदा गरेको उल्लेख गरेको छ । सेन्टकमले आफ्नो प्रारम्भिक मूल्याङ्कन सार्वजनिक गर्दै खाडीका दुई देशमा इरानले प्रहार गरेका सातवटा मिसाइलमध्ये ६ वटालाई आकाशमै रोकिएको र एउटा मिसाइल आफ्नो लक्ष्यसम्म पुग्न नसकेको दाबी गरेको छ ।
अर्कातर्फ, इरानको सरकारी समाचार एजेन्सी इर्नाका अनुसार इरानको इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कप्र्स (आईआरजीसी) ले अमेरिकालाई यस्ता शङ्कास्पद र उच्छृंखल गतिविधिहरू नदोहो¥याउन चेतावनी दिएको छ । यदि अमेरिकाले यस्ता कदमहरू जारी राखेमा इरान सीमित जवाफी कारबाहीमा मात्रै चित्त बुझाएर नबस्ने चेतावनी आईआरजीसीले दिएको छ । उसले हर्मुज जलडमरुमध्यबाट हुने तेल र ग्यासको निर्यात पूर्ण रूपमा ठप्प भएमा त्यसबाट उत्पन्न हुने गम्भीर परिणामको जिम्मेवार वासिङ्टन स्वयम् हुनुपर्ने स्पष्ट पारेको छ ।
यसैबीच, शुक्रबार सेन्टकमले सामाजिक सञ्जाल एक्समार्फत अमेरिकी नौसेनाको युद्धपोत ‘यूएसएस ट्रिपोली (एलएचए–७)’ अरब सागरबाट अगाडि बढिरहेको र यसले इरानविरुद्ध अमेरिकाले गरेको नाकाबन्दीलाई थप सुदृढ बनाउन सहयोग गरिरहेको जानकारी दिएको छ । नाकाबन्दीका नियमहरू पूर्ण रूपमा पालना गराउनका लागि अमेरिकी सेनाले हालसम्म १२९ वटा व्यावसायिक जहाजहरूको मार्ग परिवर्तन गराइसकेको र ६ वटा जहाजलाई निष्क्रिय पारेको बताएको छ ।
अमेरिकी सैन्य बेसमा हमला 
इरानले आफ्ना मिसाइलहरूले कुवेतमा रहेको अमेरिकी एयर बेस र बहराइनमा तैनाथ अमेरिकी नौसेनाको पाँचौँ बेडिको महत्त्वपूर्ण संरचनाहरूलाई सफलताका साथ निशाना बनाएको दाबी गरेको छ । आईआरजीसी न्यूजले सामाजिक सञ्जालमा लेखेअनुसार इरानले कुवेतको तेल पूर्वाधारलाई लक्षित गरी अहिलेसम्मकै सबैभन्दा ठूलो र घातक हवाई हमला गरेको छ, जसका कारण समग्र क्षेत्रमा तरंग पैदा भएको छ ।
यसै सन्दर्भमा हैदराबादस्थित इरानी वाणिज्य दूतावासले एक्समा एउटा पोस्ट साझा गर्दै शुक्रबार र शनिबारको मध्यराति करिब साढे १ बजे अमेरिकी सेनाको उक्साहट र निर्देशनमा चारवटा तेल ट्याङ्करहरूले आईआरजीसी नौसेनाको चेतावनीलाई बेवास्ता गर्दै गैरकानुनी रूपमा हॉर्मुज स्ट्रेट पार गर्ने प्रयास गरेको जनाएको छ । आईआरजीसीका अनुसार चेतावनीपछि एउटा तेल ट्याङ्करलाई निशाना बनाएर रोकिएको थियो भने बाँकी ट्याङ्करहरू पछि हटेका थिए ।
यस घटनाको लगत्तै शनिबार बिहान सबेरै २ बजे अमेरिकी ड्रोनले केसाममा रहेको एउटा दूरसञ्चार बन्दरगाह र सिरिकमा रहेको अर्को बन्दरगाहमा दुईवटा मिसाइल प्रहार गरे । यस ताजा घटनाक्रमले दुवै देशबीचको सैन्य तनावलाई तीव्र रूपमा बढाएको छ, जसका कारण मध्यपूर्वमा एउटा ठूलो र भयानक युद्ध सुरु हुने डर पैदा भएको छ ।
नाजुक मोडमा युद्धविराम
केही दिनअघि मात्र अमेरिका र इरानले एकअर्कामाथि गरेका शृङ्खलाबद्ध आक्रमणका कारण दुई देशबीच कायम रहेको अत्यन्तै नाजुक युद्धविराम (सीजफायर) संकटमा परेको थियो । स्थानीय अधिकारीहरूका अनुसार बुधबार कुवेतको अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा भएको इरानी ड्रोन आक्रमणमा एक जनाको मृत्यु भएको थियो भने ६० भन्दा बढी मानिस घाइते भएका थिए ।

तर, इरानको आईआरजीसीले विमानस्थलमा भएको उक्त आक्रमणको जिम्मेवारी लिन अस्वीकार गर्दै विमानस्थलमा भएको क्षति अमेरिकी मिसाइल इन्टरसेप्टरको प्राविधिक त्रुटिका कारण भएको दाबी गरेको थियो । सेन्टकमले इरानको यो दाबीलाई पूर्ण रूपमा खारेज गर्दै इरानले विमानस्थलमा योजनाबद्ध र विनाकारण जानाजानी आक्रमण गरेको आरोप लगाएको छ । यसअघि आईआरजीसीले इरानी तेल ट्याङ्कर र केसाम टापुमा भएका अमेरिकी हमलाहरूको बदला लिन खाडी क्षेत्रमा रहेका अमेरिकी ठेगानाहरूलाई निशाना बनाएको बताएको थियो ।
अमेरिका र इरानबीच युद्धविरामका लागि भइरहेको वार्ता अचानक रोकिएपछि र युद्ध अन्त्य गर्ने सम्झौता अगाडि बढ्न नसकेपछि यी नयाँ आक्रमणहरू भएका हुन् । अमेरिका र इजरायलले गत फेब्रुअरी २८ मा इरानमाथि व्यापक हवाई हमला गरेपछि पूरा मध्यपूर्वमा संघर्षको आगो सल्किएको थियो । जवाफमा इरानले खाडी क्षेत्रमा रहेका इजरायल र अमेरिकाका सहयोगी राष्ट्रहरूमाथि आक्रमण गर्नुका साथै हर्मुज जलडमरुमध्यलाई झन्डै पूर्ण रूपमा बन्द गरिदिएको थियो । सामान्य अवस्थामा संसारको कुल तेल र एलपीजी आपूर्तिको झन्डै २० प्रतिशत हिस्सा यही हर्मुज जलडमरुमध्य हुँदै विश्व बजारमा पुग्ने गर्दछ । इरानले चालेको यस कदमका कारण विश्व बजारमा पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य अत्यधिक बढेको थियो ।
गत अप्रिल महिनाको सुरुआतमा युद्धविरामको सहमति भएलगत्तै अमेरिकाले इरानी बन्दरगाहहरूमा कडा नाकाबन्दी लगाएको थियो । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले यस नाकाबन्दीका बारेमा बोल्दै कुनै ठोस सम्झौतामा पुगेर हस्ताक्षर नभएसम्म यो नाकाबन्दी पूर्ण क्षमताका साथ लागू रहने स्पष्ट पारेका थिए ।