रास्वपा महाधिवेशनः राजनीतिक संस्कार र सद्भावको सन्देश

नेपाली राजनीतिमा आपसी सद्भाव, एकता र मित्रताको संकट बढेको अवस्थामा चितवनमा भएको रास्वपाको महाधिवेशनले राजनीतिक दलहरूबीचको सद्भावलाई जनस्तरमा ल्याएको छ । नेपालका ठूला राजनीतिक परिवर्तन र क्रान्तिको समयमा दलहरू बीचको एकताले महŒवपूर्ण स्थान पाएको इतिहास हामीबीच रहेको छ । संसद्को सबैभन्दा ठूलो एवं झण्डै दुई तिहाइ बहुमतसहितको सत्तारूढ दल राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)ले आफ्नो पहिलो ऐतिहासिक राष्ट्रिय महाधिवेशनमा राजनीतिक संस्कार र संस्कृतिको सन्देश दिएको छ । परम्परागत नेपाली राजनीतिक धारलाई चुनौती दिँदै जनताको अत्यधिक बहुमतबाट वैकल्पिक शक्तिका रूपमा अप्रत्याशित रूपमा उदाएको रास्वपाका लागि यो महाधिवेशन नेतृत्व चयन गर्ने माध्यममात्र होइन, यसले राजनीतिक संस्कार, सद्व्यवहार, सच्चरित्र, सद्भाव र आगामी राजनीतिक मार्गचित्रलाई जनमानसमा प्रमाणित गर्ने अग्निपरीक्षा पनि हो । 
स्थापनाको छोटो समयमै संसद्को सबैभन्दा ठूलो दल बन्ने सफलता हासिल गरेको रास्वपाप्रति देशको मुहार नै फेर्नेमा आमनागरिकको ठूलो आशा, भरोसा र विश्वास रहेको देखिन्छ । परम्परागत राजनीतिक दलभित्रका विकृति, विसंगति र गलत राजनीतिक संस्कारका कारण वाक्कदिक्क भएर विरक्तिएका आमजनताले रास्वपाबाट नयाँ संस्कार, पारदर्शिता र विधिको शासनको अपेक्षा गरेका छन् । रास्वपाको महाधिवेशनले पक्कै पनि विधि, पद्धति र सुसंस्कृत शासनको बाटो तय गर्र्ने छ । 
यस पार्टीले स्थापनाको छोटो समयमै परम्परागत राजनीतिक गठजोडलाई आमनिर्वाचनमार्फत अप्रत्याशित रूपमा भत्काएको छ । आमजनमानसको चाहना नयाँ शक्तिका रूपमा उदाएको रास्वपाभित्र राजनीतिक संस्कार कायम होस् भन्ने हो । यस पार्टीभित्र नातावाद, कृपावाद, गुटबन्दी र शक्ति आर्जनका लागि गरिने अस्वस्थ प्रतिस्पर्धा नहोस् भन्ने कामना आमजनताले गरेका छन् । पुराना राजनीतिक दलहरूले आन्तरिक लोकतन्त्रलाई संकुचित बनाउँदै विचारभन्दा व्यक्तिपूजा र चाकरीतन्त्रलाई प्रश्रय दिएका उदाहरणहरू धेरै छन् । यसप्रकारको पृष्ठभूमिमा देशको पहिलो शक्तिका रूपमा भर्खरै उदाएको रास्वपाले आफूलाई कुन रूपमा प्रस्तुत गर्छ भन्ने कुराले नेपालको समग्र राजनीतिक भविष्यलाई दिशानिर्देश गर्नेछ । पार्टी नातावाद, गुट र समूहगत स्वार्थ भन्दा माथि उठ्न सक्नुपर्छ । 
यसका साथै संसद् र सरकारको नेतृत्व गर्ने यस पार्टीले आफ्नै दलभित्र लोकतान्त्रिक मूल्यपद्धति स्थापित गर्नु आवश्यक छ । महाधिवेशनमा सम्पूर्ण सहभागीहरूबीच विचारको खुला मन्थन हुन आवश्यक छ । नेतृत्व चयनमा गुटबन्दीभन्दा योग्यता, क्षमता र निष्ठालाई आधार बनाइयो भने मात्रै नयाँ राजनीतिक संस्कारको थानली हुनेछ । पार्टीका शीर्ष नेतृत्व र सरकारमा रहेका मन्त्रीहरूमाथि बेलाबखत लागेका विभिन्न प्रश्न, आलोचना र विवादका बीच भइरहेको महाधिवेशनले सो को नैतिक जिम्मेवारी बोध गर्ने हिम्मत देखाउन सक्नुपर्दछ । राजनीतिमा जवाफदेहिता र सुशासन सबैभन्दा ठूलो संस्कार हो । परम्परागत दलहरूले आफ्ना नेताका कमीकमजोरीलाई ढाकछोप गर्ने गलत संस्कारका कारण राजनीतिप्रति आमनागरिकको वितृष्णा बढेको हो । यसप्रति रास्वपा सचेत र सजग हुन जरुरी छ । त्यस्तै महाधिवेशनको बन्द सत्रमा नेतृत्वको निर्मम आत्मसमीक्षा गर्नुपर्दछ । पार्टी संस्थागत पद्धति, विधान र तल्लो कमिटीदेखिको लोकतान्त्रिक सहभागिताका आधारमा चल्नुपर्दछ र महाधिवेशनले यो सन्देश दिन सक्नुपर्छ । 
सानातिना मतभेद र असन्तुष्टिको जगमा मात्रै देशको नेतृत्व दिगो हुन सक्दैन । देशको आर्थिक संकट, बेरोजगारी, वैदेशिक सम्बन्ध, संघीयताको अभ्यास र दूरगामी विकासका एजेन्डामा देशको पहिलो दलका रूपमा उदाएको रास्वपाको स्पष्ट वैचारिक दृष्टिकोण आउनुपर्दछ । गाली र आक्रोशको राजनीतिबाट माथि उठेर रचनात्मक र परिपक्व राजनीतिक संस्कार प्रदर्शन गर्नु नै अहिलेको मूल विषय हो ।
त्यसैगरी यो महाधिवेशनको मुख्य चुनौती पार्टीलाई आन्दोलनको मानसिकताबाट बाहिर निकालेर एउटा सुस्पष्ट र परिपक्व राजनीतिक संस्कारमा उभ्याउनु पनि हो । दलले अंगीकार गर्न लागेको पूर्ण लोकतान्त्रिक गणतन्त्रात्मक प्रणाली र विधिको शासनप्रतिको प्रतिबद्धता आमचाहना हो । राजनीतिमा आलोचना सहने धैर्य र फरक मतलाई सम्मान गर्ने संस्कार नै लोकतन्त्रको सुन्दर पक्ष हो, जुन कुरा रास्वपाका नेता तथा कार्यकर्ताहरूका व्यवहारमा झल्किनु आवश्यक छ । त्यसैले यस महाधिवेशनमा राजनीतिक संस्कारको बहस सबैभन्दा केन्द्रीय र महŒवपूर्ण बिन्दु बन्न सकोस् । 
रास्वपाको महाधिवेशन एउटा दलको आन्तरिक मामिलामात्र होइन, यो नेपाली राजनीतिमा नयाँ संस्कार भिœयाउने ऐतिहासिक अवसर पनि हो । आशा गरौं, राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले भाषण र नारामा मात्र सीमित नभई व्यवहारमै उच्च राजनीतिक संस्कार, सुदृढ आन्तरिक लोकतन्त्र र पारदर्शिताको अनुकरणीय उदाहरण प्रस्तुत गर्दै नेपाली राजनीतिलाई नयाँ दिशा दिनेछ । यसैमा पार्टीको सुनौलो भविष्य रेखा कोरिनेछ ।