इरान युद्धका लागि थप ८० अर्ब डलर माग्दै पेन्टागन

वासिङ्टन (एपी)  । अमेरिकी रक्षा मन्त्रालय (पेन्टागन) ले इरानविरुद्धको युद्धको खर्च व्यवस्थापन गर्न अमेरिकी कांग्रेससँग करिब ८० अर्ब डलर अतिरिक्त बजेट मागेको छ । यो रकम मुख्यतः इरानसँगको युद्धका लागि खर्च गरिने बताइएको छ । यसले राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले यसअघि प्रस्ताव गरेको विशाल रक्षा बजेटमा थप वृद्धि गर्नेछ ।
ह्वाइट हाउसको बजेट तथा व्यवस्थापन कार्यालय (ओएमबी)ले अझै कांग्रेसमा औपचारिक प्रस्ताव पेश गरेको छैन । तर रक्षा मन्त्री पिट हेगसेथले पछिल्ला दिनहरूमा क्यापिटल हिलमा सांसदहरूसँग भेटघाट गरिरहेका छन् । गत साता रक्षा मन्त्रालयका उपमन्त्री स्टिफेन फिनबर्गले केही सिनेटरहरूलाई इरान युद्धका लागि आवश्यक भनिएको ८० अर्ब डलरको प्रस्तावबारे जानकारी दिएका थिए ।
सांसदहरूबीच बढ्दो शंका
इरान युद्धका लागि थप अर्बौं डलर खर्च गर्ने प्रस्ताव राजनीतिक रूपमा संवेदनशील समयमा आएको छ । धेरै सांसदहरू ट्रम्प प्रशासनले इरानसँग गरेको युद्धविराम सम्झौताप्रति सन्तुष्ट छैनन् र आगामी कदमबारे पनि शंकालु छन् ।
ट्रम्प प्रशासनले यस आर्थिक वर्षका लागि पेन्टागनको कुल बजेट १.५ खर्ब डलर पु¥याउने प्रस्ताव गरेको छ । यो हालको रक्षा बजेटको तुलनामा झन्डै ५० प्रतिशत बढी हो ।
अमेरिकी सिनेटका बहुमत नेता जोन थुनेले प्रशासनबाट युद्धसम्बन्धी थप बजेट प्रस्ताव आउने अपेक्षा रहेको बताउँदै, त्यसपछि आवश्यक मत जुटाउन प्रयास गरिने बताए । उनले भने, ‘इरानसँगको युद्ध मात्र होइन, त्यसअघि भएका विभिन्न सैन्य गतिविधिका कारण घटेका हतियार तथा गोला–बारुदको भण्डार पुनः भर्नु आवश्यक छ ।’
खर्च अनुमान लगातार बढ्दै
रक्षा मन्त्री हेगसेथले गत महिना कांग्रेसमा दिएको बयानमा युद्ध खर्च २९ अर्ब डलर हुने बताएका थिए । तर अहिले प्रस्तावित रकम त्यसको झन्डै तीन गुणा बढी छ । यसअघि युद्ध सुरु हुँदा पेन्टागनले सम्भावित खर्च २०० अर्ब डलरसम्म पुग्न सक्ने प्रारम्भिक अनुमान गरेको थियो । युद्धको पहिलो साताको खर्च मात्र ११.३ अर्ब डलर पुगेको बताइएको थियो ।
प्रस्तावित ८० अर्ब डलरमध्ये अधिकांश रकम क्षेप्यास्त्र, बम तथा अन्य सैन्य सामग्रीको भण्डार पुनः भर्न, क्षतिग्रस्त उपकरण मर्मत गर्न तथा क्षेत्रमा तैनाथ सैनिकहरूको सञ्चालन खर्चका लागि प्रयोग हुने बताइएको छ । यसमा अमेरिकी सैन्य अड्डाहरूको पुनर्निर्माण तथा मर्मत खर्च पनि समावेश हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ ।
डेमोक्रेटहरूको विरोध
डेमोक्रेटिक पार्टीकी सिनेटर पेटी मुरेले युद्धको विरोध गर्दै भनिन्, ‘अमेरिकी परिवारहरूले कडा मेहनत गरेर तिरेको करको रकम जनताले व्यापक रूपमा अस्वीकार गरेको युद्धमा खर्च गरिँदैछ ।’
त्यस्तै, हवाई राज्यका सिनेटर ब्रायन साजले प्रस्तावित ८० अर्ब डलर पनि अन्तिम लागत नहुन सक्ने बताए । उनका अनुसार वास्तविक खर्च अझ धेरै बढ्न सक्छ । उनले थपे, ‘अहिलेसम्म मैले कुनै पनि डेमोक्र्याट सांसदलाई यस्तो युद्धसम्बन्धी बजेटको पक्षमा देखेको छैन ।’
रिपब्लिकनहरूको समर्थन
रिपब्लिकन सिनेटर जिम बेंकसले भने युद्धभन्दा पनि अमेरिकी सैन्य भण्डार पुनः निर्माण मुख्य विषय भएको बताए । उनले भने, ‘यो हाम्रो रक्षा उद्योगमा लगानी हो । यसले अमेरिकामै रक्षा सामग्री उत्पादन बढाउनेछ ।’
सिनेटको रक्षा समिति अन्तर्गतका वरिष्ठ डेमोक्रेट ज्याक रिडले इरान युद्धको बजेट छुट्टै पारित गर्न कठिन हुने बताए । उनका अनुसार रक्षा र गैर–रक्षा क्षेत्रको कुल खर्चमा सहमति भएपछि मात्र यस्तो प्रस्ताव अघि बढ्न सक्छ ।
उता उत्तर डकोटाका रिपब्लिकन सिनेटर जोन होभिनले क्यालिफोर्निया, हवाईलगायत आगलागी तथा प्राकृतिक विपद्बाट प्रभावित राज्यहरूका लागि राहत सहायता तथा किसानहरूका लागि कृषि सहायता पनि यही प्याकेजमा समावेश गर्न प्रशासनसँग छलफल गरिरहेको जानकारी दिए । उनले भने, ‘यदि विपद् राहत, कृषि सहायता र रक्षा खर्चलाई एउटै प्याकेजमा राखियो भने त्यसले संसदबाट पारित हुने सम्भावना बढ्छ ।’
रक्षा मन्त्री हेगसेथले गत महिना सिनेटमा भएको सुनुवाइका क्रममा युद्धको लागतबारे प्रश्न उठेपछि प्रतिप्रश्न गरेका थिए, ‘इरानले परमाणु हतियार प्राप्त ग¥यो भने त्यसको मूल्य कति चुकाउनुपर्ला ?’
उनले इरानको सम्भावित परमाणु क्षमताको खतरा सामना गर्ने राष्ट्रपति ट्रम्पको निर्णय खर्चिलो भए पनि आवश्यक रहेको तर्क गरेका थिए ।