करिब ५२ लाख वटा फूलका माला खपत हुने

काठमाडौं । आगामी तिहार पर्वमा काठमाडौँ उपत्यकामा मात्रै करिब ५२ लाख वटा फूलका माला खपत हुने अनुमान गरिएको छ । फ्लोरिकल्चर एसोसिएसन नेपालले मंगलवार आयोजना गरेको पत्रकार सम्मेलनमा यस्तो तथ्यांक सार्वजनिक गर्दै यस वर्ष स्वदेशी उत्पादनबाटै अधिकांश माग धान्ने दाबी गरेको छ । 
एसोसिएसनका अनुसार तिहारमा सयपत्री फूलका ४५ लाख, मखमलीका ६ लाख, गोदावरीका २० हजार र मिश्रित फूलका ६० हजार गरी जम्मा ५१ लाख ८० हजार माला खपत हुनेछ । यीमध्ये करिब ४० लाख माला स्वदेशमै उत्पादित फूलबाट तयार हुने अपेक्षा गरिएको छ । बाँकी माग खुला सिमानाका कारण आउने विदेशी फूलबाट पूर्ति हुने गरेको भए पनि यसपालि आन्तरिक उत्पादनले ७७ प्रतिशतभन्दा बढी माग धान्ने अध्यक्ष राजेशभक्त श्रेष्ठले बताए ।‘तिहारमा करिब ५२ लाख विभिन्न फूलका माला आवश्यक पर्ने अनुमान गरेका छौँ । यसबाट करिब ४८ करोड रुपैयाँको कारोबार हुने अपेक्षा छ,’ श्रेष्ठले भने । उनले थपे, ‘गत वर्षको तुलनामा यसपालि उत्पादन राम्रो भएकाले स्वदेशी मालाले बजार धान्ने अवस्था बनेको छ ।’ 
थोक मूल्यका आधारमा सयपत्री मालाको औसत मूल्य ९० रुपैयाँ राख्दा ४५ लाख मालाले रु ४० करोड ५० लाख रुपैयाँ, मखमलीको ४५ रुपैयाँ प्रति मालाका दरले ६ लाख मालाले २ करोड ७० लाख रुपैयाँ, गोदावरीको १ हजार २०० रुपैयाँका दरले २० हजार मालाले २ करोड ४० लाख रुपैयाँ र मिक्स मालाको ४ सय रुपैयाँका दरले ६० हजार मालाले २ करोड ४० लाख रुपैयाँ बराबरको कारोबार हुनेछ । यसरी माला मात्रैबाट करिब ४८ करोड रुपैयाँ बजारमा आउनेछ ।
मालाका अतिरिक्त घर आँगन र कार्यालय सजाउन प्रयोग हुने सयपत्रीका बोट र गोदावरीका गमलाको पनि ठूलो कारोबार हुनेछ । एसोसिएसनका अनुसार ३५ लाख सयपत्री बोट प्रति बोट ३० रुपैयाँका दरले १० करोड ५० लाख रुपैयाँ र ८ लाख रुपैयाँ गोदावरी गमला प्रति गमला ७५ रुपैयाँका दरले ६ करोड रुपैयाँ बराबरको कारोबार हुने अनुमान छ । यसरी माला, बोट र गमलासहित समग्र तिहार लक्षित पुष्प व्यवसायको कारोबार  ६४ करोड ५० लाख रुपैयाँ पुग्ने प्रक्षेपण गरिएको छ । मखमली फूलका मालाको माग देशभित्र मात्र नभई विदेशमा पनि बढेको छ । यसपालि करिब २ लाख मखमली माला निर्यात हुने एसोसिएसनले जनाएको छ । गत वर्षको तिहारमा ४० लाख सयपत्री र साढे ५ लाख मखमली माला खपत भएको थियो । यस वर्ष माग थप बढेको देखिएको छ ।
एसोसिएसनका उपाध्यक्ष तथा मेला संयोजक सुमन महर्जनले कात्तिक १२ देखि १६ सम्म ललितपुरको जावलाखेलमा १९औँ गोदावरी फूल प्रतियोगितात्मक प्रदर्शनी आयोजना हुने जानकारी दिए । मेलामा सेल्फी कक्षसहित ७८ वटा व्यावसायिक फूलका स्टल रहनेछन् भने ४५० प्रजातिका फूल तथा बिरुवा प्रदर्शन गरिनेछ । करिब ३९ हजार जनाले मेला अवलोकन गर्ने अनुमान गरिएको छ । अध्यक्ष श्रेष्ठले उपभोक्तालाई स्वदेशी फूल किन्न आग्रह गर्दै भने, ‘तिहारका लागि आवश्यक फूलको माग सकेसम्म स्वदेशमै उत्पादित फूलबाट पूर्ति गर्न सहयोग गर्नुहोस् । यसले किसानको आम्दानी बढाउनुका साथै विदेशी मुद्रा पनि जोगाउँछ ।’ नेपालमा व्यावसायिक फूल खेती विस्तार भइरहेको छ । सयपत्री खेती देशका सातवटै प्रदेशमा फैलिएको छ भने मखमली खेती काठमाडौँ, भक्तपुर, ललितपुर, धादिङ, पाल्पा, कैलाली र इलाम लगायतका क्षेत्रमा केन्द्रित छ । यद्यपि खुला सिमानाका कारण वर्षेनी केही मात्रामा विदेशी फूल माला बजारमा आउने गरेको छ । यसपालिको तिहारमा स्वदेशी उत्पादनको हिस्सा बढ्नुलाई सकारात्मक संकेतका रूपमा लिइएको छ । पुष्प व्यवसायीहरूले उत्पादन वृद्धि, गुणस्तर सुधार र बजार व्यवस्थापनमा जोड दिँदै आएका छन् । तिहार नजिकिँदै गर्दा उपत्यकाका बजारहरूमा फूलका मालाको कारोबार तीव्र हुने अपेक्षा गरिएको छ ।