चलचित्र संग्रहालयको औपचारिक शुरूवात

काठमाडौं  । नेपाली चलचित्रको इतिहास, कला र प्रविधिलाई भावी पुस्तासम्म सुरक्षित रूपमा संरक्षण गर्ने उद्देश्यसहित चलचित्र विकास बोर्डले नेपाली चलचित्र संग्रहालयको औपचारिक शुरूवात गरेको छ । मंगलबार बोर्डको प्रेक्षालयमा आयोजित विशेष कार्यक्रममा सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्रालयका सचिव श्री लक्ष्मी कुमारी बस्नेतको प्रमुख आतिथ्यतामा संग्रहालय उद्घाटन गरिएको हो ।
कार्यक्रममा चलचित्रकर्मी तथा विभिन्न संस्थाहरूले विगतका ऐतिहासिक क्यामेरा, क्यासेट, टेप, पोस्टर, आर्टवर्क, स्क्रिप्ट तथा संग्रहयोग्य कागजातहरू हस्तान्तरण गरेका थिए । सामाग्री उपलब्ध गराउने व्यक्तित्व तथा संस्थाहरूलाई कार्यक्रममा सम्मान समेत गरिएको थियो ।
संग्रहालयलाई समृद्ध बनाउन विभिन्न क्षेत्रका चलचित्रकर्मी तथा संस्थाहरूले महŒवपूर्ण योगदान दिएका छन् । सिने फोकस प्रा.लि. (रजत बुढाथोकी) ले रेड क्यामेरा हस्तान्तरण गरेका छन् । क्लासिक सिने युनिभर्स प्रा.लि. (दिनेश महरा) ले सोनी इक्सथ्री क्यामेरा उपलब्ध गराएका छन् । यस्तै वरिष्ठ चलचित्र सम्पादक मानबहादुर थापाले सन् १९८० को पानासोनिक एफटेन क्यामेरा, सोनी कलर मोनिटर (२००१), नेशनल पानासोनिक ५४३ क्यासेट टेप, साउण्ड÷भिडियो उपकरण तथा अडियो मिक्सर उपलब्ध गराएका छन् ।
म्यूजिक नेपालका प्रबन्ध निर्देशक उत्तम थापाले १५२ वटा नेपाली चलचित्रका पोस्टर तथा आर्टवर्क प्रदान गरेका छन् । ओएसआरका रुपेन्द्र खड्गीले विभिन्न चलचित्रका आर्टवर्कहरू उपलब्ध गराएका छन् ।
कान्तिपुर रेडियोले ३४४ वटा चलचित्रका क्यासेट तथा अडियो सिडीहरू हस्तान्तरण गरेको छ  । पेज थ्री पत्रिकाका सम्पादक दर्शनवीर शाक्यले नेपाल भाषाका ८० चलचित्रका पोस्टर उपलब्ध गराएका छन् ।
यस्तै हाइलाइट्स नेपालका  प्रबन्ध निर्देशक जनक तामाङले २०२ नेपाली चलचित्रका आर्टवर्क प्रदान गरेका छन् भने आईडियल डिजाइनर्सका सुन्दरलाल श्रेष्ठले १४६ नेपाली चलचित्रका पोस्टर उपलब्ध गराएका छन् । यस्तै वरिष्ठ चलचित्रकर्मी मन्दिल श्रेष्ठ तथा गौरीशंकर धुँजु (ए वन जन सेन्टर) ले पुरानो ऐतिहासिक क्यामेरा तथा ट्राइपोड प्रदान गरेका छन् ।
लेखक तथा चलचित्रकर्मी नरेन्द्रबहादुर श्रेष्ठले प्रथम चलचित्र अवार्डका संग्रहयोग्य कागजात उपलब्ध गराउने बताएका छन् । वरिष्ठ छायाँकार पुरुषोत्तम प्रधानले आफूसम्बध्द ६३ नेपाली चलचित्रका स्क्रिप्टहरू उपलब्ध गराएका छन् । यस्तै नेपाली चलचित्रप्रेमी दर्शक खुमराज पौडेलले ७०४ वटा नेपाली चलचित्रका पोस्टर हस्तान्तरण गरेका छन् ।
कार्यक्रममा चलचित्र विकास बोर्डका अध्यक्ष दिनेश डिसीले स्वदेशी चलचित्र संग्रहालय स्थापना आफ्नो दीर्घकालीन सपना रहेको उल्लेख गर्दै यसलाई नेपाली चलचित्रको आत्मा जोगाउने अभियानका रूपमा व्याख्या गरे ।
‘नेपाली चलचित्रको इतिहास सम्झनामा मात्र सीमित नहोस्, त्यसलाई पुस्तान्तरण गर्न सकिने गरी संस्थागत रूपमा संरक्षण गर्नुपर्छ भन्ने सोचका साथ हामीले यो पहल गरेका हौँ,’ अध्यक्ष डिसीले भने । उनले विगतका संघर्ष, प्रविधिगत विकास र सिर्जनात्मक यात्रालाई एकै थलोमा अभिलेखीकरण गर्नु समयको माग भएको धारणा व्यक्त गरे ।
उनले संग्रहालयलाई आगामी दिनमा डिजिटल अभिलेखीकरणसँग जोड्दै अनुसन्धानकर्ता, विद्यार्थी तथा चलचित्रप्रेमीका लागि अध्ययन केन्द्रका रूपमा विकास गर्ने लक्ष्य रहेको जानकारी दिए । ‘यो सुरुआत मात्र हो । हामी यसलाई राष्ट्रिय गौरवको परियोजनाका रूपमा विस्तार गर्नेछौँ,’ उनले प्रतिबद्धता जनाए ।
कार्यक्रममा बोर्ड सदस्य गणेश सुवेदी, सेन्सर बोर्ड अध्यक्ष उदयबहादुर राना मगर र बोर्ड सदस्य राजु प्याकुरेल, वीरेन्द्र भट्ट लगायतले नेपाली चलचित्रको इतिहास संरक्षणमा बोर्डले ऐतिहासिक कदम चालेको बताए । संग्रहालयले विगतका प्रविधि, सिर्जना र दस्तावेजहरूलाई एकै स्थानमा सुरक्षित राखेर नयाँ पुस्तालाई अध्ययन तथा अनुसन्धानको अवसर प्रदान गर्ने विश्वास व्यक्त गरिएको छ ।
चलचित्र विकास बोर्डले आगामी दिनमा थप चलचित्रकर्मी, संस्थाहरू तथा निजी संग्राहकहरूसँग सहकार्य गर्दै संग्रहालयलाई थप व्यवस्थित र समृद्ध बनाउने जनाएको छ । नेपाली चलचित्र उद्योगको इतिहासलाई संस्थागत रूपमा जोगाउने यो पहललाई चलचित्रकर्मीहरूले स्वागत गरेका छन् । कायक्र्रममा चलचित्र संग सम्बन्धित १३ संघसंस्थाका अध्यक्षहरु लगायत विशिष्ट चलचित्रकर्मीहरुको उल्लेख्य उपस्थिति थियो ।