देउडा गाउँदै हुर्किएकी कृष्णा

धनगढी । सुदूरपश्चिमको लोकमाटोले जन्माएकी गायिका कृष्णा सिराडी आज देउडा गीतमार्फत आफ्नो छुट्टै पहिचान बनाउन सफल भएकी छन् । डोटीका भीरपाखामा देउडा गुनगुनाउँदै हुर्किएकी उनी सानैदेखि सांगीतिक वातावरणमा रमाउँथिन् । विद्यालय जाँदा होस् वा मेलापात, उनको स्वरमा देउडाकै मिठास झल्किन्थ्यो।
‘देउडा हाम्रो संस्कृति हो, सधैं झल्कि रन्या
सुदूरकी चेली हो म त, टाढा जान मान्या।’
यस्ता मौलिक शब्द गाउँदै हुर्किएकी कृष्णा विद्यालयका अतिरिक्त क्रियाकलापमा सधैं अग्रपंक्तिमा देखिन्थिन् । गुरुहरूका नजरमा उनी लगनशील र प्रतिभाशाली विद्यार्थी थिइन् ।
२०५६ कात्तिक २८ गते भारतको दिल्लीमा जन्मिएकी कृष्णा गुमादेवी र करबिर सिराडीकी कान्छी सन्तान हुन् । उनका बुबा रोजगारीका लागि भारतमा ज्याला मजदुरी गर्थे । तीन वर्षसम्म भारतमै बसेपछि उनीहरू पुख्र्यौली घर डोटीको बडिकेदार गाउँपालिका–२, सिराडा फर्किए । त्यहाँ करिब १० वर्ष बिताएपछि परिवार २०६८ सालमा बागछेडा सरेको थियो ।
आर्थिक अवस्था सामान्य भए पनि उनका बुबाले सन्तानको शिक्षामा कुनै सम्झौता गरेनन् । ‘दुःख सहनुपरे पनि पढाइ छोड्दििनू,’ भन्ने अभिभावकको अठोटले कृष्णालाई अगाडि बढ्न प्रेरित ग¥यो ।
२०७१ सालमा अध्ययनका लागि धनगढी झरेकी कृष्णालाई नृत्यमा गहिरो रुचि थियो । औपचारिक तालिमसमेत लिएकी उनी कम्मरमा समस्या देखिएपछि नृत्यलाई निरन्तरता दिन सकिनन् । त्यसपछि उनले परिवारमा आर्थिक बोझ नबनोस् भनेर आफैं केही गर्ने निर्णय गरिन् ।
पत्रिकामा काम सुरु गरिन्, तर आम्दानी स्थिर नभएपछि उनले आफ्नै पहाडमा उत्पादन भएका तरकारी र दाल धनगढीमा बेच्न थालिन् । ‘बसबाट सामान मगाएर साइकलमा बोकेर बेच्थें,’ उनी सम्झिन्छिन्, ‘घरबाट कमाएर पढ् भन्ने दबाब थिएन, तर परिवारलाई सघाउन चाहन्थें ।’
२०७३ सालमा उनले औपचारिक रूपमा गायन यात्राको सुरुआत गरिन् । ‘चोखो माया फेरि’ बोलको गीत रेकर्ड गर्न काठमाडौं पुगेकी उनी प्राविधिक समस्याका कारण पुनः अत्तरियामा रेकर्ड गर्न बाध्य भइन् । तर सोही गीतले राम्रो चर्चा पाएपछि उनको सांगीतिक यात्रा अघि बढ्यो ।
त्यसयता उनले दुई सयभन्दा बढी गीतमा स्वर दिइसकेकी छन् । सुदूरपश्चिमका मेला–महोत्सव, सांस्कृतिक कार्यक्रम र स्टेज शोमा उनको माग बढ्दो छ । देउडा, लोकदोहोरी तथा आधुनिक लोकगीतमा समेत उनी सक्रिय छिन् ।
गायनसँगै कृष्णा म्युजिक भिडियो निर्देशन तथा भिडियोग्राफीमा पनि सक्रिय छिन् । संगीत क्षेत्रमा संघर्षपूर्ण सुरुआत भए पनि अहिले परिवारको पूर्ण साथ रहेको उनी बताउँछिन् । आर्थिक रूपमा पनि उनी पहिलेभन्दा सबल बनेकी छन् ।
हाल स्नातकोत्तर तहसम्म अध्ययन पूरा गरिसकेकी कृष्णा अब एमफिल अध्ययनको तयारीमा छिन् । ‘गायनलाई निरन्तरता दिन्छु, देउडालाई नयाँ पुस्तामाझ पु¥याउने चाहना छ,’ उनी भन्छिन् ।
देउडाको मिठाससँगै संघर्षको कथा बोकेकी कृष्णा सिराडी सुदूरपश्चिमी लोकसंगीतमा उदाउँदै गरेको एक प्रेरणादायी नाम बनेकी छन् ।
पर्सछ कानैनो, हिट उमु, देउ¥या, इजुको कोल छुट्योलगायत उनका चर्चित गीत हुन् । उनले एक सयभन्दा बढी गीतमा स्वर दिइसकेकी छन् । आगामी दिनमा पनि गायनलाई निरन्तरता दिने कृष्णाको भनाइ छ ।