यस्तो हुनेछ अबको प्रतिनिधिसभा

काठमाडौं । प्रतिनिधिसभा निर्वाचनको मतगणना अन्तिम चरणमा पुग्दा नयाँ संसद्को रुपरेखा करिब–करिब तयार भएको छ । प्रत्यक्षतर्फ १६५ निर्वाचन क्षेत्रकै अन्तिम परिणाम घोषणा भइसक्दा समानुपातिकातर्फको परिणाम बुधबार दिउँसोसम्म आइसक्ने निर्वाचन आयोगले जनाएको छ ।  समानुपातिकतर्फ ११० सिटका लागि मतगणना अन्तिम चरणमा छ ।  
पछिल्लो मत परिणाम अनुसार ६ राजनीतिक दल यसपटकको प्रतिनिधिसभामा हुनेछन् । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा), नेपाली कांग्रेस, नेकपा एमाले, नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा), श्रम संस्कृति पार्टी र राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी अबको संसदमा देखिनेछ । महाविर पुन मात्रै २ सय ७५ सदस्यीय संसदमा एक्ला सांसद बनेका छन् । 
०७९ को यसअघिको संसदमा १२ राजनीतिक दल थिए भने ५ जना स्वतन्त्र सांसद निर्वाचित भएका थिए । अघिल्लो संसदमा रहेका जनता समाजवादी पार्टी, जनमत पार्टी, लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी नेपाल, नागरिक उन्मुक्ति पार्टी, नेपाल मजदुर किसान पार्टी र राष्ट्रिय जनमोर्चा यसपटक हुनेछैनन् । यसपटक प्राप्त संसदको अंकगणितले सरकार गठनका लागि रास्वपाले सुविधाजनक बहुमत प्राप्त गरेको छ । निर्वाचन परिणामले संविधानको धारा ७६(१) अनुसार सरकार गठनको बाटो खोलिदिएको छ । बहुमत प्राप्त दलका रुपमा रास्वपाको संसदीय दलको नेता प्रधानमन्त्री बन्नेछन् । रास्वपाले वरिष्ठ नेता बालेन शाहलाई भावी प्रधानमन्त्री घोषणा गरेर निर्वाचनमा गएको थियो । शाहको नेतृत्वका एकल पार्टीको सरकार बनाउन रास्वपालाई कुनै चुनौती छैन । 
प्रतिनिधिसभामा प्रत्यक्षतर्फ रास्वपाले १२५ सिट जितेको छ भने कांग्रेस १८ सिट जितेर दोस्रो स्थानमा छ । एमालेले ९ सिट, नेकपा ८ सिट, श्रम संस्कृति पार्टी ३ सिट, राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीले १ सिट जितेको छ । एक जना स्वतन्त्र सांसद विजयी भएका छन् ।
समानुपातिकतर्फ जारी मतगणना अनुसार रास्वपाले ५८ सिट, नेपाली कांग्रेसले १९, नेकपा एमालेले १७, नेकपाले ९, श्रम संस्कृतिले ४ र राप्रपाले ३ सिट प्राप्त गर्ने देखिन्छ । अघिल्लो संसदमा कांग्रेस ८९,एमाले ७८ सिटसहितको दोस्रो दल थियो । रास्वपाको जम्मा २० सिट थियो भने राप्रपाको १४ सिट थियो । अहिलेको नेकपा (तत्कालिन माओवादी र एकीकृत समाजवादीको) ४२ सिट थियो । 
प्रत्यक्ष र समानुपातिकतर्फगरि रास्वपा यसपटक फराकिलो अग्रतासहितको पहिलो दल बनेको छ ।  प्रतिनिधिसभामा रास्वपाको १८३ सिट हुनेछ भने कांग्रेसको ३७ र नेकपा एमालेको २६ सिट हुनेछ । त्यस्तै, नेकपाको १७, श्रम संस्कृति पार्टीको ७, राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीको ४ र स्वतन्त्र एक सांसद रहने छन्।
समानुपातिकतर्फबाट महिला सांसद धेरै हुने
संघीय संसदमा एक–तिहाइ महिला प्रतिनिधित्व गराउनुपर्ने संवैधानिक व्यवस्था छ । राष्ट्रिय सभा र प्रतिनिधिसभा गरि दुई सभालाइ संघीय संसद भनिन्छ । दुवै सभामा जोडेर एक–तिहाइ महिला सहभागिता गराउनैपर्ने हुन्छ । अहिलेको राष्ट्रियसभामा रास्वपा, श्रम संस्कृति पार्टी र राप्रपाको प्रतिनिधित्व छैन । जसले गर्दा उनीहरुले प्रत्यक्ष निर्वाचित र निर्वाचित नभए समानुपातिकतर्फबाट  नै एक तिहाइ महिला पठाउनुपर्ने हुन्छ । 
प्रतिनिधिसभामा रास्वपाको १८३ जना सांसद छन् जसमा १३ जना महिला निर्वाचित भएका छन् । अब रास्वपाले समानुपातिकमा ४८ जना महिला चयन गर्नुपर्नेछ । रास्वपाले निर्वाचन आयोगमा बुझाएको समानुपातिक बन्दसूचीमा ६१ जना महिला र ४७ जना पुरुष छन् । विभिन्न क्लस्टरबाट  १० जना पुरूष रास्वपाबाट सांसद बन्नेछन् । 
त्यस्तै, कांग्रेसले यसपटक प्रतिनिधिसभामा प्रत्यक्षतर्फ १८ र समानुपातिक १९ गरी ३७ सिट पाउनेछ । कांग्रेसबाट प्रत्यक्षतर्फ एक जना महिला निर्वाचित भएकी छन् भने राष्ट्रियसभामा कांग्रेसमा ५ महिला सांसद छन् । कांग्रेसले समानुपातिकतर्फ १९ मध्ये १४ जना महिला पठाउनुपर्ने हुन्छ । 
एमालेले प्रत्यक्षतर्फ ९ र समानुपातिकमा १७ गरी कुल २६ सिट प्राप्त गर्नेे छ । राष्ट्रियसभामा एमालेका ७ महिला सांसद छन् । त्यसैले एमालेले समानुपातिकमा १७ मध्ये कम्तिमा ५ जना महिला सांसद पठाउनुपर्ने हुन्छ । 
प्रत्यक्षमा ८ सिट जितेको नेकपाले समानुपातिकमा ९ सिट गरि १७ सांसद बनाउनेछ । राष्ट्रियसभामा नेकपाका ८ महिला सांसद छन् । अब नेकपाले कम्तिमा ४ जना महिला सांसद पठाउनुपर्ने हुन्छ । श्रम संस्कृति पार्टीले समानुपातिकतर्फ ४ सिट जित्ने देखिँदा उसले  ३ जना महिला पठाउनुपर्नेछ । राप्रपाले ४ सिट समानुपातिकमा प्राप्त गर्दा २ जना महिला सांसद पठाउनुपर्नेछ ।