एउटा अजम्बरी आवाजको अन्त्य

विश्वप्रसिद्ध गायिका आशा भोसलेको ९२ वर्षको उमेरमा निधन भएको छ । भारतीय पाश्र्व गायनकी ‘अविवादित रानी’ मानिने आशाको मुम्बईस्थित एक अस्पतालमा हृदयघातका कारण उपचारका क्रममा निधन भएको हो । यो खबरको पुष्टि उनका छोराले गरेका छन् । 
आठ दशक लामो सांगीतिक यात्रा र १२ हजारभन्दा बढी गीतमा स्वर दिएकी आशाको निधनसँगै बलिउड संगीतको एउटा युगको अन्त्य भएको छ । उनको विशिष्ट र चञ्चल आवाजले पर्दामा देखिने अनगिन्ती पात्रहरूलाई जीवन्तता दियो । सन् १९९७ मा बेलायती ब्यान्ड ‘कर्नरशप’ले उनको सम्मानमा निकालेको गीत ‘ब्रिमफुल अफ आशा’ निकै चर्चित भएको थियो भने उनले बेलायती संगीतकार ब्वाय जर्जसँग पनि सहकार्य गरेकी थिइन् ।
आशाको निधनमा संसारभरका आवाजप्रेमीले श्रद्धाञ्जली व्यक्त दिएका छन् ।

रोमान्टिक गीतदेखि ऊर्जावान् नाचका गीतसम्म उत्तिकै कुशलताका साथ गाउन सक्ने क्षमताका कारण उनी संगीतकारहरूको पहिलो रोजाइमा पर्थिन् । ‘दम मारो दम’, ‘पिया तु अब तो आजा’ देखि ‘मेहेन्दी है रचनेवाली’ सम्मका गीतले उनको गायकीको विविधता झल्काउँछन् । ‘उमराव जान’ फिल्मका गीतहरूलाई त उनको सांगीतिक जीवनकै उत्कृष्ट मोड मानिन्छ ।
सन् १९३३ सेप्टेम्बर ८ मा महाराष्ट्रको सांगलीमा जन्मेकी आशाले सन् १९४३ मा मराठी फिल्म ‘माझा बाकक’बाट आफ्नो यात्रा सुरु गरेकी थिइन् । उनकी दिदी लता मंगेशकरको शास्त्रीय र गम्भीर गायकीभन्दा आशाको शैली बिल्कुलै भिन्न र आधुनिक थियो । उनले ओ.पी. नैड्ढयर र एस.डी. बर्मनजस्ता दिग्गजसँग काम गरिन्, तर संगीतकार आर.डी. बर्मन (पञ्चम दा) सँगको उनको सहकार्य र पछि भएको विवाहले बलिउड संगीतमा क्रान्ति नै ल्याइदियो ।

आशाको व्यक्तिगत जीवन भने सधैँ सहज रहेन । १६ वर्षको उमेरमा घरबाट भागेर गणपतराव भोसलेसँग विवाह गरेकी उनले धेरै पारिवारिक हन्डर बेहोर्नुप¥यो । सन् १९६० मा तीन सन्तानसहित श्रीमान्को घर छोडेर उनी एक्लै संघर्षमा उत्रिएकी थिइन् । दिदी लतासँगको सम्बन्धका बारेमा पनि बजारमा धेरै चर्चा र विवाद भए पनि आशाले सधैँ आफ्नो बाटो आफैँ बनाइन् ।
उमेरले नेटो काट्दै जाँदा पनि आशाको ऊर्जामा कुनै कमी आएन । ९० वर्षको उमेरमा दुबईमा तीन घण्टा उभिएर कन्सर्ट दिएकी उनले अन्तिम समयसम्म आफूलाई प्रविधिसँग अपडेट राखिन् । उनले आफ्नै युट्युब च्यानल चलाइन् र नयाँ पुस्ताका कलाकारसँग सहकार्य गरिरहिन् । 
आफ्नो अन्तिम रेकर्डिङमध्ये एकमा उनले बेलायती ब्यान्ड ‘गोरिल्लाज’सँग ‘द स्याडोई लाइट’ गीतका लागि सहकार्य गरेकी थिइन् । यो गीतमा जीवन र मृत्युको आध्यात्मिक दर्शन समेटिएको छ, जुन उनको जीवनको अन्तिम अध्यायजस्तै बन्यो । ‘मेरो लागि संगीत नै मेरो सास हो,’ भन्ने आशा भोसले भौतिक रूपमा हामीमाझ नरहे पनि उनको अजम्बरी आवाजले संसारभरका संगीतप्रेमीको मनमा सधैँ ढुकढुकी बनाइरहनेछ ।