बन्नुपर्ने तीन वर्षमा, १० वर्ष बित्दा पनि अधुरै

रौतहट । ठेक्का लगाइएका पूर्वाधार योजनामा कतिसम्म लापरवाही हुन्छ भन्ने नमूना रौतहटको चन्द्रपुरमा छ । तीन वर्षमा तयार हुनुपर्ने एउटा पुल १० वर्ष बितिसक्दा पनि अपूरै छ । 
नियामक र ठेकेदार कम्पनीको चरम लापरवाही, ढिलासुस्ती र गैरजिम्मेवारीका कारण चन्द्रपुर नगरपालिका–३, गैंडाटारस्थित चाँदी खोलाको पुल पूरा हुन नसकेको हो । 
२०७३ असार ३१ मा गरुडाको शिवशंकर जेभीले  २५ करोड ३६ लाख २४ हजार रुपैयाँमा ठेक्का लिएको थियो । २०७३ पुस २५ मा तत्कालीन भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्री रमेश लेखकले शिलान्यास गरेका थिए । ४६९.५० मिटर लम्बाइको पुल सम्झौताअनुसार २०७६ असार मसान्तभित्र निर्माण सम्पन्न हुनुपर्ने थियो ।
कामै नभएको भने होइन, सुस्त र गैरजिम्मेवार तरिकाले निर्माण भएको हो । ११ स्पानमध्ये अझै ३ वटा स्पानको ढलान, अप्रोच रोड, बाँध निर्माण तथा रेलिङ जडान लगायतका महŒवपूर्ण काम बाँकी नै छन् । सडक डिभिजन कार्यालय चन्द्रनिगाहपुरका सूचना अधिकारी इञ्जिनियर सञ्जयकुमार यादवका अनुसार हालसम्म पुलको भौतिक प्रगति करिब ८२ प्रतिशत र वित्तीय प्रगति ७६ प्रतिशत छ ।
निर्माण कम्पनीले पटक–पटक म्याद थप्दै आएको छ । सुरुवातमा सार्वजनिक खरिद नियमावली (नवौं संशोधन) अनुसार डेढ वर्षका लागि म्याद थपिएको थियो । त्यसपछि कोरोना महामारी, लकडाउनलगायतका कारण देखाउँदै चार पटकसम्म म्याद थपिए पनि काम पूरा हुन सकेको छैन । पछिल्लो पटक थपिएको म्याद २०८३ जेठ मसान्तमा सकिँदैछ, तर बाँकी कामको अवस्था हेर्दा समयमै सम्पन्न हुने सम्भावना न्यून देखिन्छ ।
स्थानीय युवा उपेन्द्र गोलेका अनुसार ठेकेदार, सरोकारवाला निकाय र जनप्रतिनिधिबीचको मिलेमतो तथा आर्थिक चलखेलका कारण पुल निर्माण अलपत्र परेको हो । ‘सम्झौताअनुसार पुल सात वर्षअघि नै बनेर सञ्चालनमा आइसक्नुपर्ने थियो, अझै अधुरै हुनुले हाम्रो सिस्टमलाई गिज्याएको छ,’ उनले भने, ‘यहाँको यात्रा कहिले सुरक्षित हुने भन्ने टुंगो छैन ।’ 
पुल समयमै नबन्दा वर्षायाममा स्थानीय बासिन्दाले गम्भीर सास्ती खेप्नुपरेको छ । चाँदी खोलामा बाढी आउँदा चन्द्रपुर–३ र मकवानपुरका विभिन्न गाउँका सयौंलाई चन्द्रनिगाहपुर बजार आउजाउमा बाधा पर्छ । बिरामीलाई समयमा अस्पताल पु¥याउन नसक्दा बर्सेनि ज्यान गुमाउने घटनासमेत दोहोरिने गरेको स्थानीयको पीडा छ । गैंडाटारका सन्तोष चौहान भन्छन्, ‘हरेक वर्ष वर्षामा खोला तर्दा कसैले न कसैले ज्यान गुमाउनु यहाँको नियति जस्तै बनेको छ ।’
पुल निर्माण पूरा गराउन स्थानीयले जनप्रतिनिधिदेखि मन्त्री र प्रधानमन्त्रीसम्म गुहार मागिसकेका छन् । अनुगमनका क्रममा आउने मन्त्रीहरूले पटक–पटक प्रतिबद्धता जनाए पनि उपलब्धि शून्य रहेको उनीहरुको गुनासो छ ।
दुई वर्षअघि स्थानीयले चाँदी नदीको अलपत्र पुल निर्माण संघर्ष समिति गठन गरी रिले अनसनसमेत गरेका थिए । त्यसपछि ठेकेदार दयाराम साह, जनप्रतिनिधि, सडक डिभिजन कार्यालय र स्थानीयबीच समयमै काम सक्ने लिखित सहमति भए पनि कार्यान्वयन हुन सकेन । समितिका संयोजक गोविन्द तिमल्सिनाका अनुसार ठेकेदारले पटक–पटक प्रतिबद्धता जनाए पनि इमानदारी देखाएका छैनन् ।
ठेकेदारको कामप्रति असन्तुष्ट स्थानीयले यसपटक पनि तोकिएको समयमा निर्माण सम्पन्न नभए कडा आन्दोलन गर्ने चेतावनी दिएका छन् । स्थानीयका अनुसार ठेकेदार आर्थिकरूपमा कमजोर भइसकेकाले समयमै काम सकिनेमा थप शंका उत्पन्न भएको छ ।
यसैबीच सडक डिभिजन कार्यालय, चन्द्रनिगाहपुरका प्रमुख इञ्जिनियर अरुणकुमार लाल कर्णले अब कुनै ढिलाइ सह्य नहुने स्पष्ट पारेका छन् । ‘यसपटक पनि निर्धारित समयमा काम सम्पन्न नभए कानूनअनुसार जरिवाना, ठेक्का रद्दलगायतका प्रक्रिया अघि बढाइनेछ,’ उनले भने, ‘अब कुनै सम्झौता हुँदैन, काम सक्नैपर्छ । नसके कारबाही भोग्नुपर्छ ।’