काभ्रेमा काँक्रो १५ रुपैयाँ किलो, काठमाडौंमा ८०

काभ्रे । काभ्रेको पनौती नगरपालिका वडा नम्बर–८ का किसान कृष्ण श्रेष्ठले व्यावसायिक रुपमा तरकारी खेती थालेको ५ वर्ष भयो । यसअघि १३५ वटा टनेलामा व्यावसायिक रुपमा गोलभेँडा, काउली, बन्दा, आलु, करेला, बोडीलगायतका तरकारी रोप्दै आएका उनले यसपटक भने ६ रोपनी जग्गामा काँक्रा खेती गरेका छन् ।
माघ अन्तिममा ३ लाख लगानी गरेर रोपिएको काँक्राले अहिले आशालाग्दो रुपमा उत्पादन दिन थालिसकेको छ । तर, प्रतिकिलो १५ रुपैयाँमा बेच्नुपर्दा लगानी उठाउन नसकिने चिन्ताले उनलाई सताएको छ । जम्मा ३० किलोमिटर टाढाको काठमाडौंका उपभोक्ता भने प्रतिकिलो ८० रुपैयाँका दरले काँक्रो किनेर खाइरहेका छन् ।

गोर्खा हाइब्रिड जातको काँक्रो रोपेका उनले उत्पादित काँक्रालाई स्थानीय पनौतीको बजारमा बेच्ने गरेको बताए । ‘किसानले उत्पादन गरेका कृषि उपजबाट हुने आम्दानी बजार भाउले निर्धारण गर्छ,’ उनले भने, ‘स्थानीय तहबाट उत्पादनको मूल्य निर्धारण गरिए किसानले राहत पाउँछन्, ।’
पछिल्ला दिनमा व्यावसायिक तरकारी खेतीमा धेरै विषादी प्रयोग हुने गरेको जनगुनासो आइरहेकोबारे कृषक श्रेष्ठले आफूले मानव स्वास्थ्यमा असर गर्ने विषादी प्रयोग नगरेको तर तरकारी खेतीका लागि केही मात्रामा विषादी त नहाली नहुने अवस्था रहेको अनुभव सुनाए । ५० वटा टनेलामा काँक्रामात्रै रोपेका उनका लागि अहिलेसम्म स्थानीय तहहरुले खासै सहयोग गरेका छैनन् । 
बिहान ५ बजेदेखि बेलुका ८ बजेसम्म नै तरकारी खेतीमा लागिरहेका पनौतीका किसान दम्पती कृष्ण श्रेष्ठ र इन्दु श्रेष्ठको दैनिकी जसोतसो चल्दै थियो । उनीहरुको तरकारी खेती गरिरहेको टनेलामा आगलागी भयो । ७ लाखको क्षति भयो ।
पनौती नगरपालिकाले १५ हजार सहयोग ग¥यो । तर, मध्यमार्ग कृषि सहकारीले उनीहरुका लागि १० वटा टनेल अनुदानमा उपलब्ध गरायो । सहकारीले १७ बोरा रासायनिक मल, स्प्रे पम्प र बीउ उपलब्ध गराएको उनीहरु बताउँछन् । पछिल्लो तीन वर्षयता मध्यमार्ग आफ्नो लागि बरदान सावित भएको इन्दु श्रेष्ठ बताउँछिन् ।
स्वदेशमा बेरोजगारी भएर वैदेशिक रोजगारीमा जानु हिजोआज सामान्य जस्तै भएको छ । एकातिर यो बाध्यता भएको छ भने अर्कातिर धेरैजसो युवायुवती विदेश गएपछि त पैसा रुखबाटै टिपेर ल्याउन पाइन्छ भन्ने भ्रममा छन् । यसैबीच, यी दम्पती भने विदेशमा भनेजस्तो काम नपाएर हण्डर खाएपछि स्वदेश फर्किएर कृषिमा रमाइरहेका छन् । 
कामको शिलशिलामा वैदेशिक रोजगारीमा गएर सोचेजस्तो कमाइ नभएपछि ५ वर्षअघि उनीहरु स्वदेश फर्किए र पनौतीमा ७ रोपनी जग्गा भाडामा लिएर तरकारी खेतीमा लागे । अहिले उनीहरु आफ्नै व्यवसायबाट सन्तुष्ट छन् । इन्दुले ९ वर्ष र कृष्णले ३ वर्ष गरि विदेशमा २ जनाले कमाएको ५ लाख र थप ५ लाख साथीभाइसँग सापटी लिएर सुरु गरिएको उनीहरुको तरकारी खेतीबाट अहिले वार्षिक १० देखि १२ लाखसम्म कमाइ हुन्छ । उनीहरु यसमै सन्तुष्ट छन् ।