नेभिगेशन
साहित्य

मानक नेपाली शब्दकोशमाथि विमर्श

काठमाडौंमा शनिबार मानक ‘नेपाली शब्दकोश किन र कस्तो’ शीर्षकमा छलफल आयोजना गरियो ।
हिमाल एसोसिएशनद्वारा आयोजित सो छलफलमा नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठान तथा अन्य व्यक्तिगत प्रयासमा निस्केका शब्दकोशहरू मानक बन्न नसकेको बताइयो । सो अवसरमा विषयप्रधान शब्दकोशहरूको आवश्यकता पनि देखिएको विज्ञहरूले धारणा राखे ।
कार्यक्रममा लेखक तथा वृहत् शब्दकोशमा कुनै समय काम गरेका साहित्यकार भिक्टर प्रधानले हरेक पाँच वर्षमा प्रज्ञा प्रतिष्ठानको नेतृत्व परिवर्तन हुँदा नयाँ नयाँ सम्पादक आउने र तिनले अघिल्ला कामको गाम्भीर्य बुझ्न नसक्दा क्रमिक सुधारको काम हुन नसकेकोमा दुःख व्यक्त गरे ।
एउटै अर्थ लाग्ने शब्दका फरक फरक प्रविष्टि हुनु र कथ्य तथा लेख्य रूप उल्लेख नगरिनाले शब्दकोश प्रयोगकर्ता अलमलमा परेको उनको भनाइ थियो। शब्दहरूको प्रयोगमा आउने जटिलता र तिनको सही अर्थ बुझाउन वाक्यमा प्रयोग र उदाहरणहरू (उद्धरण) समावेश गर्नुपर्ने प्रधानको सुझाव थियो । साथै, उक्त कार्यमा राज्यले ठूलो लगानी गर्नुपर्नेमा उनले जोड दिए।  
कार्यक्रममा त्रिभुवन विश्वविद्यालयका प्राध्यापक भिम नारायण रेग्मीले मानक नेपाली शब्दकोशको कसीमा प्रज्ञा नेपाली बृहत्शब्दकोश माथि टिप्पणी गरेका थिए । उनले शब्दकोशमा भएका गम्भीर समस्या औँल्याउँदै त्यसमा गम्भीर सम्पादन आवश्यक रहेको जनाए ।  शब्दकोशको आकार बढाउनकै लागि जथाभाबी शब्द थुपार्न नहुने सुझावसमेत दिए ।
हिमाल एसोसिएशनका अध्यक्ष वसन्त थापाले नेपाली भाषा संवर्धनका लागि कार्यक्रम आयोजना गरिएको बताए । उनले यसअघि भाषा अनुवादसम्बन्धी विभिन्न कार्यक्रमहरू गरिएको र त्यसैको निरन्तरतास्वरूप यो कार्यक्रम आयोजना गरिएको बताए ।
यही छलफलले सारा समस्याको समाधान हुन्छ भन्ने होइन तर कम्तीमा छलफलको क्रम जारी रहनु पर्छ र त्यसबाट केही न केही सुझाव आउला भन्ने आफ्नो अपेक्षा रहेको थापाले बताए ।

प्रकाशित मिति:
प्रतिक्रिया दिनुहोस्