‘जनादेशमा प्रवासी नेपालीको ठूलो हात’

काठमाडौं । नयाँ दिल्लीबाट फर्किएको एक सातामै परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनाल बेइजिङ पुगेका छन् । उनले देश विकासका लागि विदेशमा रहेका नेपालीहरूको ज्ञान, सीप र व्यावसायिक क्षमता अपरिहार्य रहेको बताएका छन् । आइतबार चीन पुगेलगत्तै बेइजिङस्थित नेपाली राजदूतावासमा आयोजित एक विशेष कार्यक्रममा नेपाली समुदायलाई सम्बोधन गर्दै उनले यस्तो बताएका हुन् । 
‘आज चीन विश्वको जुन स्थानमा छ, यस्तो मुलुकमा आएर आफ्नो क्षमता, ज्ञान र सीपलाई जसरी प्रयोग गरिरहनुभएको छ, त्यो आफैंमा पनि नेपालको प्रतिनिधित्व हो । यहाँहरूले आफ्नो पेसागत संलग्नतामार्फत चीन र विश्व समुदायलाई पु¥याइरहनुभएको योगदानले नेपाल र नेपालीको चिनारी बढाएको छ,’ उनले भने ।  
नेपाल र चीनबीचको उच्च व्यापार घाटालाई न्यूनीकरण गर्न र चीनको अत्याधुनिक विज्ञान, प्रविधि तथा पर्यटनको अनुभवलाई नेपालको हितमा प्रयोग गर्न उनले नेपाली समुदायलाई आग्रह गरे । आफू पनि विदेशमा अध्ययन र काम गरेर स्वेच्छाले नेपाल फर्किएको प्रसंग जोड्दै उनले प्रवासी नेपालीको लगानी र विज्ञता भिœयाउन कस्तो कानुनी र व्यावहारिक वातावरण आवश्यक पर्छ, त्यसमा सरकार सहजीकरण गर्न तयार रहेको प्रतिबद्धता जनाए । 
‘रोम एकै दिनमा बनेको थिएन, त्यसैगरी नेपाल पनि केही व्यक्तिले मात्र एकै दिनमा बनाउन सक्दैनन्,’ मन्त्री खनालले भने, ‘तपाइँहरूको जिम्मेवारी भोट हाल्ने कुरामा मात्र सीमित छैन, अब देश बनाउने सामूहिक अभियानमा सहभागी हुन म यहाँहरू सबैलाई निमन्त्रणा गर्दछु ।’ 
उनले अहिले सरकार सुशासन र भ्रष्टाचार नियन्त्रणमा केन्द्रित रहेको पनि बताए । ‘लामो समयदेखि शासन सत्ता सञ्चालन गर्नेहरूले देशलाई सही शासन दिएनन् भन्ने हाम्रो निष्कर्ष थियो । त्यसैले सुशासन हाम्रो प्रमुख एजेन्डा हो । रास्वपा बनेदेखि नै र अघिल्लो संसद्मा हुँदा पनि हामीले भ्रष्टाचारलगायतका विषयमा खरो रूपमा आवाज उठाइरह्यौँ,’ खनालले भने, ‘हामीले पुराना र ठूला भ्रष्टाचारका काण्डहरूको छानबिन हुनुपर्छ भनेर बाचा गरेका थियौँ । अहिले हाम्रो सरकार बनिसकेपछि एउटा कार्यदल बनेको छ, जसले २०६३ पछिका भ्रष्टाचार र सम्पत्ति शुद्धीकरणसँग सम्बन्धित विषयमा छानबिनको प्रक्रिया अगाडि बढाएको छ ।’ फागुन २१ को निर्वाचनमा रास्वपाले पाएको अभूतपूर्व जनमतका लागि प्रवासमा रहेका नेपालीको ठूलो हात रहेको भनाइ उनले राखे । 
त्यस्तै, परराष्ट्रमन्त्री खनालले सार्वजनिक सेवा प्रवाहलाई झन्झटरहित र प्रविधिमैत्री बनाउन सरकारले डिजिटाइजेसनमा जोड दिएको जानकारी गराए । विदेशमा रहेका नेपालीका समस्या र गुनासाहरूलाई दूतावासहरूसँग तुरुन्तै समन्वय गरी समाधान गर्न परराष्ट्र मन्त्रालयले ‘मोफा मित्र’ नामक एप सञ्चालनमा ल्याएको उनले बताए । 
देशको विद्यमान आर्थिक अवस्था र युवा पलायनप्रति चिन्ता व्यक्त गर्दै मन्त्री खनालले नेपालमा बर्सेनि करिब ५ लाख युवा श्रम बजारमा प्रवेश गर्ने भए पनि राज्यले मुस्किलले ३० देखि ६० हजार मात्र रोजगारी सिर्जना गर्न सकेको तथ्यांक प्रस्तुत गरे ।  हाल नेपाल युवा जनसंख्याको बाहुल्यता भएकाले अर्थतन्त्र सुधार्न यो नै सुनौलो र अन्तिम अवसर भएको उनले बताए । 
बेइजिङस्थित नेपाली दूतावासका अनुसार बेइजिङ विमानस्थलमा उनलाई चीनका लागि नेपालका कार्यवाहक राजदूत श्रीमती रोशन खनाल तथा चीनको विदेश मन्त्रालयका अधिकारीहरुले स्वागत गरेका थिए ।  खनालको सम्मानमा नेपाली दूतावासले आइतबार साँझ स्वागत समारोह गरेको हो । चीनमा रहँदा उनले समकक्षी वाङसँग नेपाल–चीन सम्बन्ध अझ सुदृढ बनाउँदै सहकार्यलाई सबल बनाउने सम्बन्धमा द्विपक्षीय वार्ता गर्नेछन् । साथै चीनका उच्च अधिकारीहरूसँग पनि बेग्लाबेग्लै भेटवार्ता गर्ने तालिका छ । 
उनले चिनियाँ उद्यमी व्यवसायीसँग पनि छलफल गर्ने कार्यक्रम छ । चीनबाट उनको आगामी बुधबार स्वदेश फर्किने कार्यक्रम छ ।
खनाल गत सातामात्रै भारत भ्रमणबाट फर्किएका हुन् । नयाँ दिल्लीमा समकक्षी एस जयशंकरसँग भेटवार्ता गरेका खनालले सन्तुलित कूटनीतिका लागि भारतलगत्तै बेइजिङको भ्रमण गरेको देखिएको छ । रास्वपाका सभापति रवि लामिछाने फर्किएलगत्तै खनाल दिल्ली पुगेका थिए । त्यहाँ उनले जयशंकरसँग आपसी सहकार्य बढाउन वार्ता गरेका थिए भने भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी र गृहमन्त्री अमित शाहलगायतलाई भेटेका थिए । नयाँ सरकार गठनयता प्रधानमन्त्रीले विदेश भ्रमण गरेका छैनन् । भारत र चीन सम्बन्धलाई सन्तुलनमा राख्दै प्रधानमन्त्रीले छिमेकी मुलुकको भ्रमण गर्ने चलन बिगतदेखि छ । यसपटक खनालको दौडधुप प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाहको विदेश भ्रमणको व्यवस्थापनका लागि पनि हुनसक्ने अनुमान भइरहेको छ ।