निजी क्षेत्र राष्ट्र निर्माणको अभिन्न साझेदार र देशको आर्थिक इन्जिनः राष्ट्रपति

काठमाडौं । राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले निजी क्षेत्रलाई केवल कर तिर्ने निकायका रूपमा नभई राष्ट्र निर्माणको अभिन्न साझेदार र देशको ‘आर्थिक इन्जिन’का रूपमा लिनुपर्ने बताएका छन् । नेपाल चेम्बर अफ कमर्सको ७५औं वार्षिक साधारण सभाको उद्घाटन गर्दै उनले निजी क्षेत्र सबल भए मात्र राष्ट्रको अर्थतन्त्र सुदृढ हुने उल्लेख गरे ।
‘हामीले भुल्न नहुने एउटा महŒवपूर्ण कुरा के हो भने निजी क्षेत्र सबल भएमात्र राष्ट्रको अर्थतन्त्र सबल हुन्छ । निजी क्षेत्रलाई केवल कर तिर्ने निकायका रूपमा होइन, राष्ट्र निर्माणको साझेदारका रूपमा हेर्न आवश्यक छ,’ राष्ट्रपति पौडेलले भने, ‘निजी क्षेत्र केवल आर्थिक वृद्धिको आधार मात्र होइन, यो देशको आर्थिक इन्जिन हो भन्ने म ठान्दछु ।’ त्यसका लागि सरकार र निजी क्षेत्रबीच सहकार्य अझ मजबुत बनाउनुपर्ने धारणा उनले राखे ।
उनले उद्यमशीलता, प्रविधि र सिर्जनशीलताका माध्यमबाट युवालाई आर्थिक गतिविधिमा जोड्नु आजको प्रमुख आवश्यकता रहेको बताए । परम्परागत सोचभन्दा बाहिर निस्केर नवीनता र नवप्रवर्तनतर्फ लाग्न आह्वान गर्दै राष्ट्रपतिले डिजिटल अर्थतन्त्र, हरित विकास र स्टार्टअप संस्कृतिको विकासमा जोड दिए । 
जननिर्वाचित संसद् र सरकारलाई सुशासनमार्फत आर्थिक समृद्धि हासिल गर्ने र जनताको जीवनस्तर उकास्ने गहन दायित्व रहेको बताउँदै उनले यस अभियानमा निजी क्षेत्रलाई साथमा लिएर अघि बढ्न सरकारलाई सुझाव दिए । साथै, संघ, प्रदेश र स्थानीय तहबीचको समन्वयलाई सुदृढ बनाउँदै समग्र विकास प्रक्रियालाई गति दिनुपर्नेमा उनको जोड दिए ।  
कोभिड–१९ महामारी, आपूर्ति शृंखलामा आएको अवरोध तथा उत्पादनमा आएको गिरावटले अर्थतन्त्र प्रभावित भएको उल्लेख गर्दै उनले यस्तो परिस्थितिमा समन्वय र सहकार्य अपरिहार्य भएको बताए । साथै, युवालाई स्वदेशमै अवसर सिर्जना गरी ‘ब्रेन ड्रेन’ रोक्नुपर्ने, उद्यमशीलता, प्रविधि र नवप्रवर्तनमा जोड दिनुपर्नेमा उनको धारणा छ ।
कार्यक्रममा चेम्बरका अध्यक्ष कमलेशकुमार अग्रवालले २००७ सालदेखि सुरु भएको चेम्बर आन्दोलन आज देशव्यापी रूपमा विस्तार भइसकेको बताए । उनले ७ प्रदेश, ६७ जिल्ला र ४६ नगर चेम्बर गठन भइसकेको जानकारी दिँदै ८० भन्दा बढी अन्तर्राष्ट्रिय संस्थासँग सहकार्य भइरहेको उल्लेख गरे ।
अध्यक्ष अग्रवालले राजनीतिक अस्थिरता, नीतिगत अनिश्चितता तथा मौद्रिक र आर्थिक नीतिबीच समन्वय अभावका कारण निजी क्षेत्र प्रभावित भएको बताए । ‘बैंकिङ प्रणालीमा लगानीयोग्य रकम हुँदा पनि निजी क्षेत्र आकर्षित हुन सकेको छैन,’ उनले भने, ‘युवालाई स्वदेशमै अवसर सिर्जना गरी ‘ब्रेन ड्रेन होइन, ब्रेन गेन’को रणनीति अवलम्बन गर्नुपर्छ ।’
अध्यक्ष अग्रवालले जारी राजनीतिक संक्रमणबाट मुलुक अब स्थायित्वतर्फ उन्मुख भएको उल्लेख गर्दै जनादेशसहित गठन भएको बलियो सरकारबाट आर्थिक सुधार, सुशासन र लगानीमैत्री वातावरण निर्माण हुनेमा विश्वास व्यक्त गरे । ‘नयाँ जनादेशले राजनीतिक स्थायित्वको स्पष्ट संकेत दिएको छ । यसले स्वदेशी तथा विदेशी लगानीकर्तामा विश्वास सिर्जना गर्नेछ र अर्थतन्त्र चलायमान बनाउन महŒवपूर्ण भूमिका खेल्नेछ,’ उनले भने ।
त्यस्तै, उनले हाल देखिएको आर्थिक चुनौती, बढ्दो आयात निर्भरता, वैदेशिक रोजगारी र रेमिट्यान्समा आधारित संरचनालाई सुधार गर्दै उत्पादनमुखी अर्थतन्त्रतर्फ अघि बढ्नुपर्नेमा जोड दिए । ‘अबको प्राथमिकता उत्पादन, निर्यात प्रवर्धन र रोजगारी सिर्जना हुनुपर्छ । निजी क्षेत्र सरकारसँग हातेमालो गरेर आर्थिक पुनरुत्थानका लागि सक्रिय हुनेछ,’ अग्रवालले भने ।
उनले क्षेत्रीय तथा अन्तर्राष्ट्रिय परिस्थितिका कारण अर्थतन्त्रमा दबाब परेको उल्लेख गर्दै दीर्घकालीन समाधानका लागि स्पष्ट आर्थिक नीति, कर प्रणालीमा सुधार र लगानीमैत्री वातावरण अपरिहार्य रहेको बताए । निजी क्षेत्रले अहिलेको अवसरलाई सदुपयोग गर्दै मुलुकलाई आर्थिक समृद्धितर्फ अघि बढाउन सकिने विश्वास व्यक्त गर्दै अध्यक्ष अग्रवालले सबै सरोकारवालालाई सहकार्यका लागि आह्वान गरेका छन् ।
त्यसैगरी, चेम्बरका वरिष्ठ उपाध्यक्ष दीपककुमार मल्होत्राले वर्तमान विश्व प्रतिस्पर्धात्मक भएको उल्लेख गरे । उनले परम्परागत सोचबाट माथि उठ्दै नवप्रवर्तन, डिजिटल रूपान्तरण र दिगो विकासतर्फ उन्मुख हुनुपर्ने बताए । ‘नयाँ पुस्तालाई उद्यमशीलतामा आकर्षित गर्न, स्टार्टअप संस्कृति विकास गर्न र प्रविधिमा आधारित व्यवसायलाई प्रोत्साहन गर्न सबै पक्षको सहकार्य आवश्यक छ,’ उनले भने, ‘स्पष्ट कानूनी व्यवस्था, आधुनिक पूर्वाधार, सुलभ वित्तीय पहुँच र दक्ष जनशक्ति बिना दिगो आर्थिक वृद्धि सम्भव हुँदैन ।’

कुन विधामा कसलाई सम्मान ?
हिरक जयन्ती वर्षको अवसरमा आयोजित कार्यक्रममा आर्थिक तथा सामाजिक क्षेत्रमा उल्लेखनीय योगदान पु¥याउने ९ जना तथा संस्थालाई विभिन्न विधामा सम्मान गरिएको छ । चेम्बरका पूर्व अध्यक्षहरूको नाममा स्थापना गरिएका मेमोरियल अवार्डमार्फत व्यापार, उद्योग, कृषि, पर्यटन, सामाजिक सेवा, ट्रेड लजिस्टिक्स लगायतका क्षेत्रमा योगदान गर्ने व्यक्तित्वहरूलाई राष्ट्रपतिबाट सम्मान प्रदान गरिएको हो ।
ईश्वरलाल श्रेष्ठ लाइफटाइम अचिभमेन्ट अवार्डतर्फ सुजल फुड्स प्रालिका सहसंस्थापक गणेशबहादुर श्रेष्ठ सम्मानित भए भने पर्यटनतर्फ बनवारीलाल मित्तल मेमोरियल अवार्डबाट होटल शंकरका अध्यक्ष तथा प्रबन्ध निर्देशक विनोद शंकर श्रेष्ठ सम्मानित भए । व्यापारतर्फ जुद्धबहादुर श्रेष्ठ मेमोरियल अवार्ड नेपाल उल हाउसलाई प्रदान गरिएको छ ।
कृषितर्फ राजबहादुर चिपालु मेमोरियल अवार्डबाट गणेश हेम्सका गणेश ऐडी, ट्रेड लजिस्टिक्सतर्फ बिहारीलाल खेतान मेमोरियल अवार्डबाट एभरेष्ट डी कार्गो प्रालिका अध्यक्ष रविन्द्रमान सिंह प्रधान तथा उद्योगतर्फ इन्द्रभक्त मेमोरियल अवार्डबाट विशाल ग्रुपका उपाध्यक्ष त्रिलोकचन्द्र अग्रवाल र सामाजिक सेवातर्फ बालकृष्ण श्रेष्ठ मेमोरियल अवार्डबाट नेपाल क्यान्सर अस्पताल सम्मानित भएका छन् । त्यस्तै, जनकदास श्रेष्ठ मेमोरियल अवार्ड एजु केसलाई प्रदान गरिएको छ भने प्रदेश, जिल्ला तथा नगर चेम्बरमध्ये उल्लेखनीय कार्य गरेबापत मोरङ चेम्बर अफ कमर्सलाई कदरपत्र प्रदान गरिएको छ ।