तीन महिनामा १६ अर्बको विद्युत् निर्यात

काठमाडौं । चालु आर्थिक वर्ष २०८१÷८२ को पहिलो तीन महिनामा नेपालले १६ अर्ब १५ करोड रुपैयाँभन्दा बढीको विद्युत् निर्यात गरेको छ । ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्रालयले आफ्नो पछिल्लो १५ दिनको प्रमुख गतिविधि सार्वजनिक गर्दै विद्युत् निर्यात, प्रसारण लाइन पुनर्निर्माण र नीतिगत सुधारमा उल्लेखनीय प्रगति भएको जनाएको हो ।
मन्त्रालयका अनुसार असोज महिनामा मात्रै नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले भारततर्फ ६३ करोड ३९ लाख युनिट विद्युत् निर्यात गरी ५ अर्ब १२ करोड ५० लाख रुपैयाँ आम्दानी गरेको छ । पछिल्लो समय भारतबाट थप ३१ मेगावाट निर्यात अनुमति पाएसँगै भारततर्फ निर्यात स्वीकृति प्राप्त कुल क्षमता करिब १,१७९ मेगावाट पुगेको छ। यसका साथै बाढीका कारण केही समय रोकिएको बंगलादेशतर्फको ४० मेगावाट विद्युत् निर्यात पनि पुनः सुरु भएको छ ।
निजी क्षेत्रलाई पनि अन्तरदेशीय व्यापारको बाटो खुला
मन्त्रालयले ऐतिहासिक कदम चाल्दै पहिलोपटक निजी क्षेत्रलाई समेत अन्तरदेशीय विद्युत् व्यापारको ढोका खोलेको छ । ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइमन्त्री दीपक खड्काले अन्तरदेशीय विद्युत् व्यापारको तयारीका लागि निजी क्षेत्रलाई सैद्धान्तिक सहमति प्रदान गर्न आशयपत्र जारी गर्ने निर्णय गरेका हुन् । योसँगै अब निजी क्षेत्रले पनि आफैँ विद्युत् बजार खोज्न र व्यापार गर्न पाउनेछन् । आशयपत्र पाउने कम्पनीहरूले हरेक त्रैमासिक अवधि समाप्त भएको १५ दिनभित्र प्रगति प्रतिवेदन मन्त्रालयमा पेस गर्नुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ ।
अवरुद्ध १७० मेगावाट विद्युत् पुनः राष्ट्रिय प्रसारणमा
गत असोज ११ को भीषण बाढी–पहिरोका कारण क्षतिग्रस्त भएको कालीगण्डकी करिडोर २२० केभी प्रसारण लाइनको म्याग्दीस्थित दाना–राहुघाट खण्डलाई प्राधिकरणले २१ दिनपछि अस्थायी रूपमा सञ्चालनमा ल्याएको छ । आपतकालीन पुनःस्थापना प्रणाली  टावर प्रयोग गरी लाइन सुचारु गरिएसँगै अवरुद्ध रहेका पाँच जलविद्युत् आयोजनाको कुल १७० मेगावाट बिजुली पुनः राष्ट्रिय प्रसारण प्रणालीमा जोडिएको छ ।
मोरङमा १ अर्बको केरोन सबस्टेसन निर्माण सम्पन्न
मोरङ र आसपासका क्षेत्रमा भरपर्दो र गुणस्तरीय विद्युत् आपूर्तिका लागि कानेपोखरी गाउँपालिका–२ मा करिब १ अर्ब रुपैयाँको लागतमा १३२ केभी क्षमताको केरोन सबस्टेसन निर्माण सम्पन्न भएको छ । कुल १४८ दशमलव ५ एमभिए क्षमताको यस सबस्टेसन सञ्चालनमा आएसँगै करिब ५० किलोमिटर लामो दुहवी–रानी–रङ्गेली ३३ केभी लाइनमाथिको निर्भरता घट्ने र त्यस क्षेत्रको भोल्टेज तथा आपूर्तिमा उल्लेखनीय सुधार आउने मन्त्रालयले जनाएको छ ।
राजमार्गमा पहिरो पूर्वसूचना र अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा जलवायुको मुद्दा
जलविज्ञान तथा जलस्रोत अनुसन्धान केन्द्रले कात्तिक १२ देखि नेपालमै पहिलोपटक प्रमुख राजमार्गहरूमा पहिरोको पूर्वानुमान तथा पूर्वसूचना जारी गर्न थालेको छ । यसले यात्रु, चालक र स्थानीयलाई सम्भावित जोखिमबाट सतर्क रहन मद्दत पु¥याएको छ ।
यसैबीच, थाइल्यान्डको बैंककमा आयोजित संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय एसिया तथा प्रशान्त क्षेत्रीय पाँचौँ मन्त्रीस्तरीय सम्मेलनलाई सम्बोधन गर्दै ऊर्जामन्त्री खड्काले नेपालले हालैको विपद्बाट करिब २.७ अर्ब अमेरिकी डलर बराबरको क्षति व्यहोरेको र पुनर्निर्माणका लागि ४.८ अर्ब डलर आवश्यक रहेको जानकारी गराएको छ ।