फिफा शान्ति पुरस्कार विवादपछि ट्रम्पमाथि छानविन

फिफा अध्यक्ष जियानी इन्फान्टिनोद्वारा डोनाल्ड ट्रम्पलाई सार्वजनिक रूपमा समर्थन र अमेरिकी राष्ट्रपतिलाई दिइएको शान्ति पुरस्कारको बारेमा विश्वव्यापी फुटबल निकायको नैतिकता छानबिनकर्ताहरूलाई औपचारिक उजुरी दर्ता गरेको छ ।

लन्डनस्थित मानव अधिकार गैर–नाफामुखी संस्था फेयरस्क्वायरले मंगलबार फिफाको राजनीतिक रूपमा तटस्थ रहने वैधानिक कर्तव्यको इन्फान्टिनोबाट कथित उल्लंघनको लागि छानबिन अनुरोधहरू दर्ता गरेको बताएको छ । फिफाले आफ्नो नैतिकता समितिले सम्भावित चलिरहेका मुद्दाहरूमा टिप्पणी नगर्ने र उजुरी प्राप्त भएको पुष्टि गर्न नसक्ने बताएको छ ।

फिफाको नैतिक संहिताले तटस्थताको कर्तव्य उल्लङ्घन गरेकोमा फुटबलबाट दुई वर्षसम्मको प्रतिबन्धको माग गर्दछ । यो मुद्दा अगाडि बढ्छ कि बढ्दैन भन्नेबारे अझै स्पष्ट छैन । फिफाले नियुक्त गरेका हालका नैतिकतासम्बन्धी छानबिनकर्ताहरू र निर्णायकहरूले एक दशकअघिका आफ्ना पूर्ववर्तीहरू भन्दा कम स्वतन्त्रताका साथ काम गरिरहेको केही पर्यवेक्षकहरू ठान्छन् । त्यो बेला यस्तै विवादमा फसेका तत्कालीन अध्यक्ष सेप ब्लाटरलाई पदबाट हटाइएको थियो ।

इन्फान्टिनोले यस वर्ष ट्रम्प र उनका नीतिहरूको समर्थनमा विचारहरू व्यक्त गरेका छन् । उनले अमेरिकी राष्ट्रपति नोबेल शान्ति पुरस्कारको हकदार थिए तर उनले जित्न सकेनन् भनी टिप्पणीसमेत गरेका थिए ।

फिफाका नेताले क्यानडा र मेक्सिकोसँग संयुक्त रूपमा आयोजना हुने विश्वकप फुटबल २०२६ अगाडि नै अमेरिकी सरकारसँग जोडेका छन् । यो प्रतियोगिताले फिफालाई १० अर्ब डलरभन्दा बढी आम्दानी हुने अपेक्षा गरिएको छ । ट्रम्पले उद्घाटन समारोहको फिफा शान्ति पुरस्कार प्राप्त गरेपछि गत शुक्रबार वाशिंगटन डी.सी.मा भएको विश्वकप प्रतियोगिताको ड्र सुरु गर्न तीनवटै सह– आयोजक देशका राजनीतिक नेताहरू इन्फान्टिनोसँग मञ्चमा सामेल भएका थिए । फेयरस्क्वायरले आठ पृष्ठको उजुरीमा भनेको छ, “यस किसिमको पुरस्कार बहालवाला राजनीतिक नेतालाई दिनु नै फिफाको तटस्थताको स्पष्ट उल्लंघन हो ।” फिफाले गत महिना इन्फान्टिनोले कसरी शान्ति पुरस्कार सिर्जना गरे भन्ने बारेमा स्पष्ट पारेको छैन । यद्यपि यस प्रक्रियासँग परिचित व्यक्तिहरूले निजी कुराकानीमा मिडिया रिपोर्टहरू मार्फत यसको बारेमा थाहा पाएको बताएका छन् ।

फेयरस्क्वायरले भनेको छ, “यदि इन्फान्टिनोले एकपक्षीय रूपमा र कुनै वैधानिक अधिकार बिना कार्य गरे भने यसलाई शक्तिको घोर दुरुपयोग मान्नुपर्छ ।”

फेयरस्क्वायरले यसअघि पनि साउदी अरब (२०३४ विश्वकप आयोजक) को मानव अधिकार रेकर्ड; विश्वकपको सबैभन्दा उच्च तहको प्रायोजक रहेको राज्यको तेल कम्पनी अरामकोको प्रभाव; फिफाको शासन मापदण्ड; र इजरायली बस्तीका टोलीहरू राष्ट्रिय फुटबल लिगमा खेल्नेसँग सम्बन्धित सम्भावित विधान उल्लङ्घनहरूको फिफाको ढिलो अनुसन्धानको बारेमा फिफालाई चुनौती दिइएको थियो ।