अन्तर्राष्ट्रिय बुकर पुरस्कारमा अन्तिम ६ पुस्तक

सन् २०२६ को अन्तर्राष्ट्रिय बुकर पुरस्कारका लागि ६ वटा पुस्तकलाई अन्तिम सूचीमा राखिएको छ । पहिले ‘म्यान बुकर इन्टरनेशनल प्राइज’का नामले चिनिने यो सम्मान प्रत्येक वर्ष अंग्रेजीबाहेक अन्य भाषामा मूल रूपमा लेखिएको र पछि अंग्रेजीमा अनुवाद भई बेलायत वा आयरल्यान्डमा प्रकाशित कृतिलाई प्रदान गरिन्छ । 
विश्वभर अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धहरू प्रमुख समाचार बनेका बेला, यसपटक अन्तिम सूचीमा परेका कृतिमध्ये तीन उपन्यासले विश्व इतिहासका महत्वपूर्ण मोडहरूलाई चित्रण गरेका छन्, १९३० को दशकमा जापानी शासनअन्तर्गत रहेको ताइवान, नाजीकालीन जर्मनी र सन् १९७९ को इरानी क्रान्ति । 
यस वर्षको निर्णायक मण्डलकी अध्यक्ष तथा लेखिका नताशा ब्राउनले छोटो सूची जारी गर्दै भनेकी छन्, ‘यी पुस्तकहरूले विगत शताब्दीका विभिन्न क्षणहरूलाई समेटेका छन् र इतिहाससँग गहिरो रूपमा प्रतिध्वनित हुन्छन् । कथाहरूमा पीडा, क्रूरता र एक्लोपन भए पनि तिनको प्रभाव ऊर्जा दिने खालको छ । पुनःपठन गर्दा हामी निर्णायकहरूले आशा, अन्तर्दृष्टि र गहिरो मानवीयता भेट्यौं, साथै त्यस्ता पात्रहरू पनि भेट्यौं जसतर्फ पाठकहरू बारम्बार फर्कनेछन् ।’
यस वर्षको सूचीले विशेष रूपमा महिला लेखक र अनुवादकलाई प्राथमिकता दिएको छ । चयनमा परेका ६ मध्ये ५ लेखक र ४ अनुवादक महिला छन् । साथै, चार महादेशबाट आएका लेखक–अनुवादकहरू विभिन्न पेशागत पृष्ठभूमिबाट आएका छन् । उदाहरणका लागि, ताइवानकी याङ श्वाङ–जी मंगा र भिडियो गेमको स्क्रिप्ट लेख्छिन् भने बुल्गेरियाकी रेने कराबाश त्यहाँकी स्थापित अभिनेत्रीसमेत हुन् । 
विजेता लेखक र अनुवादकको घोषणा मे १९ मा गरिनेछ । उनीहरूले संयुक्त रूपमा ५० हजार पाउन्ड (करिब ६६ हजार अमेरिकी डलर) पुरस्कार प्राप्त गर्नेछन् । 
अन्तिम सूचीमा परेका कृतिहरूमा शिदा बाज्यारको ‘द नाइट्स आर क्वाइट इन तेहरान’ समावेश छ, जसलाई जर्मन भाषाबाट रुथ मार्टिनले अनुवाद गरेकी छन् । यो बहुपुस्तीय कथा चार परिवार सदस्यका दृष्टिकोणबाट भनिएको छ, जसले १९७९ को इरानी क्रान्तिदेखि सुरु भएर पश्चिम जर्मनीमा नयाँ जीवन खोज्ने यात्रासम्मको कथा प्रस्तुत गर्छ । यसले सन् २००९ को ‘ग्रीन रिभोलुसन’कालीन सामाजिक–राजनीतिक परिवर्तनसँग जुधिरहेको इरानी समाजलाई पनि चित्रण गर्छ । 
रेने कराबाशको ‘शी हु रिमेन्स’ (बुल्गेरियनबाट इजिडोरा एन्जेलद्वारा अनूदित) अर्को महŒवपूर्ण कृति हो । यसमा अल्बानियाको दुर्गम क्षेत्रमा बस्ने एक युवती बेक्या जबरजस्ती विवाहबाट बच्न भागेर आफ्नो जीवन पुनःनिर्माण गर्छिन् र पुरुषको रूपमा बाँच्ने निर्णय गर्छिन् । यो निर्णयले समुदायमा ठूलो असर पार्छ र अन्ततः उनलाई आफ्नै प्रिय व्यक्तिबाट टाढा बनाउँछ । 
ड्यानियल केहल्मानको ‘द डाइरेक्टर’ (जर्मनबाट रोस बेन्जामिनद्वारा अनूदित) अष्ट्रियाली फिल्म निर्माता जी.डब्लु. पाब्स्टको जीवनमा आधारित काल्पनिक कथा हो । उनले नाजी जर्मनीबाट भागेर हलिउडमा नयाँ जीवन सुरु गरे पनि बिरामी आमाका कारण पुनः स्वदेश फर्कन्छन्, जहाँ उनलाई प्रचारमूलक फिल्म बनाउन दबाब दिइन्छ । 
आना पाउला मायााको ‘अन अर्थ एज इट इज बिनिथ’ (पोर्चुगिजबाट पद्मा विश्वनाथनद्वारा अनूदित) एक भयावह कथा हो, जसमा दुर्गम जेल उपनिवेशमा प्रत्येक पूर्णिमामा कैदीहरूलाई जंगलमा छोडिन्छ र पछि उनीहरूलाई सिकार गरिन्छ । 
मारी एनडियायेको ‘द विच’ (फ्रेन्चबाट जोर्डन स्टम्पद्वारा अनूदित) सन् १९९६ मा पहिलो पटक प्रकाशित भएको कृति हो । यसमा लुसी नामकी एक साधारण जादुगरनी र उनकी छोरीहरूबीचको कथा प्रस्तुत गरिएको छ, जहाँ पारिवारिक शक्ति र सम्बन्धको जटिलता देखाइन्छ । 
याङ श्वाङ–जÞीको ‘ताइवान ट्राभलोग’ (म्यान्डारिन चिनियाँबाट लिन किङद्वारा अनूदित) ले एक जापानी युवा उपन्यासकारको ताइवान भ्रमणलाई पछ्याउँछ । यस कृतिले शक्ति, सम्बन्ध र यात्राले के देखाउँछ र के लुकाउँछ भन्ने विषयमा गहिरो विमर्श प्रस्तुत गर्छ । 
यस वर्षको अन्तर्राष्ट्रिय बुकर पुरस्कारका निर्णायकहरूमा लेखिका नताशा ब्राउन, लेखक तथा प्राध्यापक मार्कस डु साउटोय, अनुवादक सोफी ह्युजेस, लेखक तथा सम्पादक ट्रोय ओन्याङ्गो र पत्रकार तथा उपन्यासकार नीलाञ्जना एस. रोय रहेका छन् ।