दुःखद् बाल्यकालदेखि महान् अभिनयसम्मको कथा

लीलालेखनका एक प्रणेता इन्द्रबहादुर राई भन्ने गर्थे, ‘यो जीवन लद्दु छ, यसले केही पनि सिकाउँदैन ।’                

जिन्दगीले केही सिकाउँदैन भन्ने बुझ्न पनि कति धेरै कुरा बुझ्नुपर्ने, सिक्नुपर्ने हुन्छ होला । केही नसिकाउने जीवन रथलाई ८८ वर्षसम्म तान्नसक्दा अर्थोक केही नभए पनि अनुभवका खात बनेका हुन्छन् । त्यसले संसारका आयामहरू बुझ्न मद्दत गर्दछ ।    

दार्शनिकहरू संसारलाई दुःखालय भन्छन् । यो दुःखालयमा दीर्घजीवन बाँच्नु दुःखहरूसँग पौंठाजोरी खेलिरहनु हो । डिसेम्बर ३१ का दिन ८८ वर्ष पूरा गरेका कलाकार सर एन्थोनी हप्किन्सले आफ्नो जीवन यात्रालाई पुस्तकमा उतारेका छन् । दुई पटकका ओस्कार अर्वाड विजयी अभिनेता हप्किन्सले हालैमा गिटी रिचीसँगको एउटा सिनेमाको काम सकेका छन् भने व्रिटेन गएर चाँडै अर्को सिनेमा सक्ने योजनामा छन् । साथै, ‘द हाउसकिपर’मा रिचार्ड आएरसँग सहकार्य गर्ने पनि उनको योजना छ ।                   

व्यस्त दिनचार्यका बाबजुत पनि उनी आफ्नो पुस्तक प्रवर्धनमा पनि सहभागी भइरहेका छन् । पुस्तक तयार हुनका लागि उनले कोरोना महामारीलाई श्रेय दिएका छन् । लकडाउनका बेला दैनिक जीवन नै ठप्पजस्तो भएर घरमा थुनिएर बस्नुपर्दा पुस्तक लेख्ने काम थालेको र यसले अपार आनन्द दिएको पनि उनले बताएका छन् ।                      

एन्थोनी हप्किनस स्कूले जीवनमा उम्दा विद्यार्थी थिएनन् । शिक्षकले गाली गर्थे । थप्पड हान्थे । उनी प्रतिक्रियाविहीन भएर ती सब हेपाइ सहन्थे । आखिर त्यही अनुभव उनलाई महान् अभिनेता बन्न सहायक सिद्ध भयो । उनी शेक्सपियरका नाटक खुब पढ्थे । उनलाई नाटकमा रस बस्न थाल्यो । अनि नाटकका संवाद कण्ठ गर्न थाले । यसले उनलाई एकप्रकारको आत्मविश्वास दियो । उनले शेक्सपियरका नाटकबाट अभिनयको पाठ मात्रै होइन जीवन बुझ्ने पाठ नै पाएको अनुभव गरे । शेक्सपियरको नाटकको गहिराइमा डुब्दै गर्दा उनलाई लाग्न थाल्यो सबै मान्छे नाटक गर्छ, मात्राको फरक मात्र हो ।                        

उनी फिल्मको पटकथा एक–दुई पटक होइन, सय–दुई सयपटक पढ्छन् । जब सेटमा गएर संवाद बोलिन्छ तब भित्रैबाट भावसहित संवाद आओस् भन्ने उनको प्रयास हुन्छ । सुरुमा त उनले काम नबिग्रियोस् भन्ने प्रयासमा यस्तो गर्न थालेका थिए जुन पछि उनको स्वभाव नै बन्यो ।                        

कुनै बेला रक्सीका अम्मली उनले सन् १९७५ को डिसेम्बरमा भएको घटनापछि रक्सी छुँदै छोएनन् । रक्सीले मात्तिएर एरिजोनादेखि बे्रभरीहिल्ससम्मको पाँच सय माइल कुन होसमा गाडी दौडाएँ भन्ने उनलाई पत्तो नै भएन । त्यसरी गाडी हाँक्दा अरू कसैलाई केही भएको भए के हुन्थ्यो भन्ने ग्लानीभाव भइरह्यो । अनि उनले रक्सी नछुने वाचा गरे । त्यसयता रक्सी खाएनन् । उनी भन्छन्, त्यस्तो जागृतिको भाव हामी सबैमा हुन्छ तर त्यसलाई सुन्न सक्नुपर्‍यो ।                        

आफ्नो अभिनय यात्राका क्रममा उनले रिचार्ड निक्सन, अल्फ्रेड हिचक, पोप बेनिडिक्ट, सिग्मण्ड फ्रायड, पाब्लो पिकासोको जीवनीमा आधारित सिनेमामा काम गरे । उनका ती सबै सिनेमा यादगार सिनेमा बने । उनको यादगार सिनेमामा काजुओ इसिगुरोको कालजयी कृति ‘द रिमेन्स अफ द डे’ को बट्लरको भूमिका पनि हो ।                      

उनले एउटा प्रभावशाली भूमिका ‘साइलेन्स अफ द ल्याम्ब’मा निर्वाह गरेका छन् । सो सिनेमाको जम्मा १६ मिनेटको उनको भूमिकाले उनलाई ओस्कर अर्वाड दिलाएको थियो ।                            

विश्वभरका मान्छे उनका कुरा सुन्न चाहन्छन् । उनलाई आदर्श मान्छन् । तर उनी भने आफूलाई केही थाहा छैन भन्छन् । आफूलाई केही थाहा नभएको बताउने उनको एउटा कथन भने गजबको छ । ‘जीवन यसरी बाँच्नुपर्छ कि आजको दिन नै अन्तिम दिन हो ।’  

सीमित स्रोत र साधनका बीच मानसिक स्वास्थ्यलाई बेवास्ता गर्ने गरिएको हाम्रो जस्तो नेपाली समाजमा हप्किन्सको जीवनकथा एउटा प्रेरणादयी पठन हुनेछ । उनको पुस्तकले मान्छेले दीर्घजीवन भन्दा पनि सार्थक जीवन बाँच्नुपर्छ भन्ने सन्देश दिएको छ । उनको जीवनको अर्को पाठ हो, मान्छे गलत छ भन्ने थाहा पाएपछि जतिसक्यो चाँडो उसको साथ छोड्नु नै लाभदायक हुन्छ ।  

बेलायती आख्यानकार सलमान रुस्दी भन्ने गर्छन् युवावस्थामा ज्ञानी भएको नाटक गर्नुपर्छ, वृद्धावस्थामा ऊर्जाशील भएको नाटक गर्नुपर्छ । अहिले एन्थोनी हप्किन्स ऊर्जापूर्ण ज्ञानको प्रसार गरिरहेका छन् । आखिर जीवनमा मरी लानु केही छैन । तर छोड्नका लागि असल गुण र असल स्वभाव भए राम्रो हुन्छ ।